🔹Kadıköylülük farklı dönemlerde nasıl kuruluyor? 

🔹Kimleri içine alıp kimleri dışarıda bırakıyor? 

🔹2010’larla birlikte hızlanan dönüşüm, sem deneyimini nasıl etkiliyor?  

Anadolu Yakası’nın gelişme öyküsü, İstanbul kent tarihi içinde birkaç paragraf ya da uzun dipnotlarla geçiştirilemeyecek kadar derin ve belirleyici. “Doğu Yakasının Öyküsü”, sorgulandıkça giriftleşen, çok katmanlı bir bilmeceyi andırıyor; pek çok yönü hâlâ karanlıkta kalan bu kentleşme tarihi, açığa çıkarılmayı bekliyor.

Murat Güvenç, bir yandan veri toplayıp bir yandan yazıya döktüğü bu çalışmada, Üsküdar-Kadıköy ve Havalisi Halk Tramvayları Şirketi’nin merkezi rolünü ortaya koyarken; aşina olduğumuz semtlerin, banliyö hatlarından ziyade tramvay şebekesi üzerinden, ABD ve Birleşik Krallık’ta gözlenen “tramvaya bağlı alt kentleşme” (streetcar suburbanization) süreciyle şekillendiğini gösteriyor.

1924’te yayımlanmaya başlayan Şehremaneti Mecmuası, İstanbul Belediyesi’nin kente dair gündemini, projelerini ve önceliklerini doğrudan kayda geçiren önemli bir kaynak. 1924–1942 arasında yayımlanan bu dergi, erken Cumhuriyet döneminde İstanbul’un nasıl yönetildiğini, hangi sorunların öne çıktığını ve nasıl bir kentsel gelecek kurgulandığını anlamak için güçlü bir izlek sunuyor. 

Konuğumuz Kadir Has Üniversitesi Öğretim Üyesi Buket Cengiz ile yakın zamanda Koç Üniversitesi Yayınları’ndan yayımlanan 1960’lardan Günümüze Edebiyatımızda Kent Hakkı Romanları adlı kitabı üzerinden kenti edebiyatın içinden konuşuyoruz.  Kitap, aynı zamanda Buket Cengiz'in Leiden Üniversitesi’nde Eric Jan Zürcher ve Petra de Brujin danışmanlığında hazırladığı doktora tezine dayanıyor.

MAA (Melike Altınışık Architects) İstanbul ve Seul ofislerinde masterplan ve kültürel yapı tasarımlarından iç mekânlara geniş bir yelpazede yenilikçi projeler geliştiren Melike Altınışık, İstanbul TV-Radyo Kulesi (Çamlıca Kulesi diye bildiğimiz) ile Seul’da dünyanın ilk öncü Robot ve Yapay Zeka Müzesi'nin mimarı. 

🔹Küresel iklim verileri bize ne söylüyor? 

🔹Geçirimsiz yüzeyleri hızla artan, nüfusu büyüyen ve iklim krizinin etkilerini her geçen gün daha sert yaşayan bir kent olarak İstanbul su ile nasıl bir ilişki kuruyor? 

🔹Suyu depolamak mı, su döngüsünü kent içinde yeniden kurmak mı?

🔹İstanbul’un geleceği hangi eşikte duruyor? 

Osmanlı endüstriyel mirasının önemli örneklerinden biri olan Hasanpaşa Gazhanesi dönüştürülerek bir kültür merkezi olarak Kadıköy'e kazandırıldı. Gazhane’nin kültür merkezi olmasında büyük katkısı olan Gazhane Çevre Gönüllüleri'nin 30 yıllık kent mücadelesini dinlemek çok heyecan verici! 

Neoliberal kent olarak Dubai bugünün dünyası ile ilgili bizlere neler anlatıyor?

Bu Körfez kenti, Mimar Rem Koolhaas'ın ofisi OMA'nın hazırlamış olduğu Al Manakh kitabından ve sosyolog/sanatçı Charlie Koolhaas'ın bakışından nasıl gözüküyor? 

Hem kurgulanmış bir ütopya hem de ürküten bir distopya olarak görebileceğimiz Dubai gerçekte nasıl bir dünya kenti? 

Konuğumuz Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü’nden araştırma görevlisi Ecem Doygun ile bugünün su sorununun ansızın ortaya çıkan bir sorun mu yoksa uzun bir zaman dilimine yayılan tercihlerin, geciken-gerçekleştirilmeyen altyapı hamlelerinin ve büyüyen mekânsal-toplumsal ayrışmaların birikimi mi olduğu sorusundan hareket ile 19. yüzyıldan itibaren İstanbul’un suyla kurduğu ilişkiyi birlikte yeniden düşünmeye çalışıyoruz. 

2025 yılının son günü, bu programlarda konuştuklarımızı, ortaya attığımız soruları yeniden hatırlayarak 2026’ya giriyoruz.

Salt Araştırma Fonları tarafından 2025’te desteklenen “Kültürel Hafıza ve ‘Yeditepeden Yankılar’” projesinden hareket ile yazar ve şair Baki Süha Ediboğlu’nun 1963 tarihli 'Yeditepeden Yankılar' programının günümüze ulaşan kayıtları üzerinden İstanbul’un semtlerini, gündelik hayatını ve kolektif belleğini ele alıyoruz. Bu çok katmanlı kent anlatısını, projenin yürütücüleri Bahçeşehir Üniversitesi Mimarlık Bölümü öğretim üyeleri Nilay Ünsal Gülmez ve Berna Yaylalı’dan dinliyoruz. 

Amerikan Demokratik Sosyalistleri (DSA) üyesi Cihan Tekay Liu, 2016’dan bu yana biriken hareket deneyimini ve New York’taki yeni siyasal hattı içeriden anlatıyor.

Biz de bu bağlamda New York Belediye Başkanlığı seçimlerini konuşuyoruz.

Kent çalışmalarına önemli katkılar sunan Murat Güvenç’e adanan bu özel kitap, hem bir teşekkür hem de bir düşünsel mirasın izini sürüyor. Kitabın tanıtımı, İlhan Tekeli Şehircilik Kültürü Vakfı tarafından Ankara Şehircilik Bienali’nin (13–19 Ekim 2025) açılışı kapsamında yapıldı. Bu vesileyle bienalin bu yılki ana teması “Semt(li)ler / Semt(t)e(n) Bakış”ı da hatırlatıyoruz.

Müze Gazhane’de ziyarete açılan “Bir Şehir Kurmak: Ankara 1923-1933” sergisi vesilesiyle; barınmadan şehir planlamasına, gündelik yaşamdan toplumsal ilişkilere uzanan çok boyutlu bir dönüşümü konuşuyoruz. Belgeler, fotoğraflar ve tanıklıklarla örülen bu hikâye, bizlere şehirlerin yalnızca mekân değil; aynı zamanda bir toplumun belleği, kimliği ve geleceğe dair hayali olduğunu hatırlatıyor.  

İstanbul Planlama Ajansı’nın hazırladığı “Eşikte Çiftçilik: İstanbul Çeperinde Tarımsal Üretim” raporun konuklarımız Özge Tekçe Demirkol, Caner Murat Doğançayır ve İrfan Emre Kovankaya ile masaya yatırıyoruz. 

​​​​​​​Murat Güvenç, ulaştırma altyapısındaki dönüşümleri ele alırken; Aysim Türkmen ise son yıllarda gelişen sanat ve kültür ortamını inceliyor. 

Konuğumuz mimar ve araştırmacı Cansu Yapıcı, hem İstanbul üzerine yaptığı çalışmalar, hem de bir İstanbul yüzeri olarak kişisel deneyimleriyle şehrin denizle kurduğu bağı yeniden düşünmemize eşlik ediyor. 

Konuğumuz Y. Mimar Şerif Süveydan ve Murat Güvenç, Antakya’daki yeniden kurma ve imar sürecinin kent, bölge ve toplumsal hafıza üzerindeki etkilerini tartışıyor.

Kadıköy, hiç kuşkusuz karşı yakanın en önemli yerleşimleri arasında. Zengin ve etkileyici bir yerel tarihi var. Özgünlüğü “Karşının taksisi”, “İstanbul’a inmek”, “Karşıya geçmek”, “Adalar-Modalar” gibi ifadelere, “Altıyol”, “Ayrılık Çeşmesi”, “Ankara Yolu”, “Gazhane”, “Bağdat Caddesi”, “İskele”, “Minibus Yolu”, “Fikirtepe”, “İçerenköy” vb. yer isimlerine yansımış durumda. 

Çocukluğu ve gençliği Kadıköy’de geçmiş ​​​​​​​Murat Güvenç ile halen bir Kadıköylü olan Aysim Türkmen, 'karşı yakanın' şekillenişini, hızlı dönüşümlerini, belleklerdeki yer etmiş 'örtük nirengilere' referansla tartışıyorlar. 

Ekim Devrimi sonrası İstanbul’a gelen Vladimir Zender’in Pera’daki stüdyosu, hem mimariyi hem de göç ve modernleşmenin izlerini belgeledi.  

Venedik’ten Barselona’ya, Yunan Adaları’ndan Capri’ye geniş bir alana yayılan bu mesele, artık yalnızca kalabalıklar ya da turist sayısıyla değil; artan kiralar, yerinden edilen mahalleler, kaybolan kamusal alanlar ve sosyal medya etkisiyle hızla değişen kent yaşamıyla tartışılıyor. 

Konuğumuz İskoçya Aberdeen Üniversite'sinde Sosyoloji ve Turizm Bilimleri alanlarında disiplinlerarasi doktora çalışmasını yürüten Duygu Hardman ile 'Turizm hangi noktada kentsel bir krize dönüşüyor?” sorusunu birlikte masaya yatırıyoruz.