W programie równeż zapowiedź Rajdu Chorwacji, który wraca po rocznej przerwie, w nowej odsłonie, do kalendarza WRC.

Goście programu:

• Aleksander Ruta - kierowca Van Amersfoort Racing we włoskiej Formule 4, a także Formula Winter Series oraz E4 Championship;
• Jakub Wysocki - trener Aleksandra, szef zespołu kartingowego Motorsport Solutions.

Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.

Artur Żak (Lwów): Wymiana ataków między Ukrainą i Rosją. Oba państwa wykorzystują bezzałogowe statki, w tym drony. 

Anna Kudzia (koordynatorka akcji pomocowej "Ukraina Pomagamy"): Kwestia konserwacji zabytków. Ocena szkód wyrządzonych przez ataki na lwowskie budynki i zabytki.

Iwona Romaniak (prezes fundacji "Bratnia Dusza"): Informacja o pomocy dla Polaków, dostarczanych paczkach pomocy i kosztach transportu. Prośba o wsparcie.

Audycję prowadził Wojciech Jankowski, realizował Adam Czerpak.

Natomiast drugą rozmówczyni - Aleksandra Gąsowska, autorka książki pt. "Starsza siostra" - opowiada o kolejach losów Ireny Gombrowicz, siostry Witolda, kobiety niepospolitej - społecznicy, publicystki i pisarki - związanej z Kielecczyzną oraz Warszawą.

Drugi temat to Hildegarda z Bingen i problem autyzmu: czy można pomóc? Czy jesteśmy w stanie zapobiec? Dlaczego neurologopeda powinien być terapeutą holistycznym? Dwoje gości poruszy ten temat: dr Małgorzata Stępińska i neurologopeda Agnieszka Wilk.

Goście programu:

• Dariusz Szymczak - dziennikarz ,,ŚwiatWyścigów.pl" i ,,RallyAndRace";
• Daniel Blin - motocyklista w zespole Automarket AF Racing Team w serii EuroMoto.

Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.

Z wszystkimi wydaniami audycji „Czas na Motorsport” można się zapoznać tutaj.
Audycja „Czas na Motorsport” w każdy wtorek o godzinie 20.00 na antenie Radia Wnet. Zapraszamy! 

To także rozmowa o sztuce jako nośniku idei, o duchowości wpisanej w dzieło, o relacji między światłem i cieniem w muzyce oraz o tym, jak odczytywać dziś Mozarta, Beethovena, Schuberta, Liszta czy Schönberga. 

Jakub Dera opowiada o konstruowaniu programu koncertowego, o roli wykonawcy jako pośrednika między kompozytorem a publicznością, a także o wyzwaniach, jakie niesie współczesna edukacja artystyczna.

Zastanawiamy się również, gdzie dziś jesteśmy jako odbiorcy i twórcy kultury, czy muzyka klasyczna wciąż jest elitarna i jak sprawić, by pozostała żywa, otwarta i dostępna dla wszystkich. To odcinek o pięknie, humanizmie, wrażliwości i o tym, że sztuka – nawet jeśli nie zmienia świata od razu – może sprawiać, że staje się on głębszy i bardziej ludzki.

Rozmowę przeprowadził Józef Skowroński.

 Anna Trzeciakowska mówiła, że w Brukseli rzeczywiście widać pierwsze oznaki cofania się w sprawie systemu ETS. Była minister klimatu zaznaczyła jednak, że na razie nie można mówić o przełomie, lecz raczej o ograniczonym ustępstwie wymuszonym przez rosnącą presję państw członkowskich. 

Janusz Cieszyński ostro skrytykował propozycje zmian dotyczących rynku aptecznego. Były wiceminister zdrowia przekonywał, że w tle nie chodzi wyłącznie o liberalizację przepisów ani o likwidację tak zwanych białych plam, lecz o dużo poważniejszy problem – możliwość powrotu do mechanizmów pozwalających obchodzić dotychczasowe ograniczenia.

O liczącej ponad 70 000 dzieł kolekcji, wymagającej konserwacji oraz wyjątkowości szkoły polskiego plakatu opowiadają ekspertki: Bożena Pysiewicz (jedna z kuratorek wystawy), Marta Kłosiewicz (konserwatorka) i Monika Lebiedzińska (kierowniczka magazynu zbiorów).

W swoich rozważaniach analizuje kronikę Fulchera z Chartres, w której przedstawione są realia życia na terenie średniowiecznej Ziemii Świętej. 

"To sytuacja jak z Kafki" - mówi Sopiński. Dodaje, że nie nie będzie ułatwiał Żurkowi realizacji jego planów i nastawia się na ostrą walkę w sądach administracyjnych. 

Gość Radia Wnet podkreślił, że Polska nie jest w najtrudniejszym położeniu, bo nie opiera dostaw paliw bezpośrednio na cieśninie Ormuz. Mimo to napięcia na rynkach międzynarodowych zaczęły wpływać także na ceny w kraju.

„Sytuacja na rynku paliw w Polsce wygląda jeszcze nie tak źle, ponieważ (…) paliwa nasze nie płyną z cieśniny Ormuz. Aczkolwiek sytuacja na międzynarodowych rynkach paliw spowodowała, że wojna w Iranie zaczęła się przekładać powoli na ceny paliw w Polsce” – mówi Janusz Wdzięczak.

– mówi Kazimierz Gajowy.

Co w rubrykę zawód wpisuje Piotr Müldner-Nieckowski?

Ile czasu zajęła mu praca nad "Wielkim słownikiem frazeologicznym języka polskiego"?

Czy literatura i medycyna potrafią iść w parze?

O tych - i innych - kwestiach opowiada w rozmowie jubileuszowej (80-urodziny!) Piotr Müldner-Nieckowski.

Najważniejszą częścią transportu były środki medyczne – bandaże, stazy taktyczne i apteczki, czyli wyposażenie potrzebne tam, gdzie liczą się pierwsze minuty po ataku.

– mówi Adam Zawadzki.

Punktem wyjścia do rozmowy był przywołany na antenie fragment wypowiedzi Katarzyny Grocholi w programie Jakuba Wojewódzkiego, odnoszący się do prezydenta Karola Nawrockiego. Gumińska uznała tę wypowiedź za przykład szerszego zjawiska – obniżania poziomu debaty i uzurpacji środowisk, które same przypisują sobie status elit.

– mówi Joanna Gumińska.

– mówi Saryusz-Wolski.

Według Torza od początku dominowała strategia przeczekania, a wypowiedzi polityków KO były rzadkie i ostrożne. Jego zdaniem przełomem było to, że po raz pierwszy jeden z działaczy KO z Dolnego Śląska publicznie wezwał partyjne kierownictwo w regionie do jasnej reakcji.

Zmieniło się jedno: skala i bezczelność. Lisiecki mówi, że handel narkotykami stał się bardziej widoczny, a część dzielnic – zwłaszcza Praga – zaczęła odczuwać to bezpośrednio.

– „Codzienność jest bardzo dynamiczna, w tym sensie, że to się tak zmienia troszeczkę z dnia na dzień” – mówi franciszkanin. Jak przypomina, na początku marca sytuacja była znacznie trudniejsza. – „Te naloty były bardzo intensywne. Nawet po pięć razy dziennie mieliśmy tutaj sygnały alarmowe i tak naprawdę nie wiedzieliśmy do końca też, w którą stronę polecą te rakiety” – podkreśla.

Ojciec Waszkowiak zaznacza, że Jerozolima wcześniej zwykle pozostawała nieco na uboczu głównych ataków, ale tym razem mieszkańcy także odczuli skutki wojny. – „Nad nami, że tak powiem, latały te bomby, nad naszymi głowami te rakiety” – relacjonuje. Dziś sytuacja częściowo się uspokoiła, a wykłady w międzynarodowym seminarium, które początkowo odbywały się online, znów prowadzone są stacjonarnie.

W samym mieście nie widać powszechnej paniki, choć zagrożenie pozostaje realne. – „My jedynie słyszymy, bo w zasadzie codziennie są te alarmy, my słyszymy tylko eksplozje codziennie w okolicy gdzieś” – mówi rozmówca. Dodaje, że pojedyncze rakiety i ich szczątki spadały w pobliżu ważnych miejsc Jerozolimy, w tym obok Bramy Syjońskiej czy w rejonie Bazyliki Grobu Bożego.

Kapłan przyznaje, że reakcje mieszkańców są bardzo różne. – „Każdy to przeżywa troszeczkę tak indywidualnie” – mówi. Sam źródło spokoju odnajduje w wierze. – „Naprawdę mnie tu trzyma wiara w Boga tylko. Ja naprawdę spokój znajduję w wierze i w Bogu, że troszczy się o mnie” – wyznaje.

Rozmowa dotyczy także zbliżających się obchodów Wielkiego Tygodnia i Wielkanocy w Ziemi Świętej. Jak tłumaczy ojciec Waszkowiak, uroczystości w Jerozolimie nie zostaną całkowicie odwołane, ale będą miały znacznie bardziej ograniczony charakter. – „My na pewno będziemy w jakimś tam wymiarze też będziemy świętować i te uroczystości będą się odbywały, ale po prostu w małym gronie, nie będzie to otwarta uroczystość” – zaznacza. Bazylika Grobu Bożego pozostaje zamknięta dla turystów i świeckich, choć franciszkanie, Ormianie i Grecy prawosławni nadal mogą tam pełnić swoją posługę.

Franciszkanin szeroko opowiada też o roli kustodii Ziemi Świętej. Jej podstawowym zadaniem pozostaje nie tylko opieka duszpasterska, ale przede wszystkim trwała obecność w miejscach świętych. – „Nasze główne zadanie tutaj to jest ochrona miejsc świętych. A co to znaczy ochrona? Po prostu obecność” – wyjaśnia. Podkreśla, że utrata takich miejsc mogłaby być nieodwracalna. – „Jeśli my raz to stracimy, to nigdy tego już nie odzyskamy” – dodaje.

W wywiadzie pojawia się również temat napięć wokół własności chrześcijańskich instytucji w Jerozolimie. Chodzi o planowane opodatkowanie budynków należących do wspólnot religijnych. Zdaniem ojca Waszkowiaka byłoby to dla chrześcijan ogromne obciążenie. – „To opodatkowanie dla nas to będzie właściwie niemożliwe do zapłacenia” – mówi.

Rozmówca odnosi się też do narastających napięć na Zachodnim Brzegu. Jak zaznacza, przemoc dotyka nie tylko chrześcijan, ale szerzej Palestyńczyków. – „Wydaje się, że ciągle narasta” – ocenia, mówiąc o relacjach między Palestyńczykami a Izraelem. Jednocześnie wskazuje, że w samym społeczeństwie izraelskim nie ma pełnej jednomyślności wobec działań wojennych, choć – jak zauważa – większość popiera decyzje rządu.

W końcowej części rozmowy pojawia się również polski ślad w Ziemi Świętej. Ojciec Waszkowiak przypomina o obecności Polaków z czasów armii Andersa i o miejscach, w których do dziś zachowały się polskie napisy. – „Tutaj mamy również w Ein Karem napis, w języku oczywiście też angielskim, polskim, że to była szkoła dla dziewczyn w czasie II wojny światowej” – mówi.

Wywiad pokazuje Jerozolimę jako miasto żyjące pomiędzy codziennością a wojennym napięciem, pomiędzy liturgią a alarmem, pomiędzy trwaniem przy miejscach świętych a niepewnością o jutro

Filharmonia Krakowska im. Karola Szymanowskiego jest o krok bliżej do własnej, nowoczesnej siedziby. Jak mówił na antenie Radia Wnet jej dyrektor Mateusz Prendota, rozstrzygnięcie konkursu architektonicznego to moment przełomowy nie tylko dla samej instytucji, ale i dla całego Krakowa. Zwyciężyło krakowskie biuro Ingarden & Ewý.

– „Powiem więcej, to jest ukoronowanie naszej wspólnej pracy zespołów artystycznych, także zespołu administracji, z ostatnich pięciu i pół roku i spełnienia marzenia osiemdziesięcioletniego Filharmonii imienia Karła Szymanowskiego o własnym budynku, o własnej siedzibie” – podkreślił dyrektor.

Konkurs z udziałem kilkudziesięciu pracowni

Droga do wyboru projektu była długa i wieloetapowa. Jak relacjonował Mateusz Prendota, zainteresowanie konkursem było bardzo duże.

– „Konkurs był dwuetapowy, do konkursu zostało w pierwszym w ogóle takich przedbiegach zgłoszone 77 pracowni. Zainteresowanie konkursem wyraziło ostatecznie 54 z nich. Do etapu pierwszego przeszło 35 prac” – mówił.

Następnie odbyły się obrady sądu konkursowego złożonego ze specjalistów z branży architektonicznej, muzycznej i akustycznej. Z 35 projektów wybrano najpierw 10, później 5 finalistów, a w połowie marca zapadło ostateczne rozstrzygnięcie. Przyznano pierwszą i drugą nagrodę oraz trzy wyróżnienia.

Filharmonia bez własnej siedziby

Jednym z najmocniejszych wątków rozmowy było przypomnienie, że Filharmonia Krakowska od dekad działa w budynku, który nie jest jej własnością. Obecna siedziba przy ul. Zwierzynieckiej 1, choć zabytkowa i ceniona, nie odpowiada już potrzebom instytucji tej skali.

– „Jesteśmy jednostką wojewódzką. Na co dzień funkcjonujemy jako orkiestra symfoniczna i oratoryjny chór, potężny zespół administracji, to jest ponad 170 artystów i 50 pracowników administracji” – zaznaczył dyrektor.

Jak dodał, sala przy Zwierzynieckiej jest piękna, ale ma ograniczenia.

– „Sala jest przepiękna, ma nieco ponad 700 miejsc, natomiast zdecydowanie, jeżeli chodzi o warunki akustyczne, lokalowe, ilość pomieszczeń do ćwiczeń, nie jest w stanie sprostać naszym zapotrzebowaniom” – powiedział.

To właśnie dlatego Filharmonia, zobowiązana do wykonywania wielkich dzieł symfonicznych i oratoryjnych z XIX, XX i XXI wieku, musi często szukać innych przestrzeni. Przykładem jest wykonanie „Pasji według św. Łukasza” Krzysztofa Pendereckiego, które z uwagi na ogromną obsadę nie może odbyć się w obecnej sali.

– „Musimy ją zrealizować w Kościele św. Piotra i Pawła na ulicy Grodzkiej, ponieważ obsada tego dzieła to trzy chóry, prawie ponad 100 osób, chóry dziecięce, a także potężna orkiestra” – wyjaśnił.

Sala na 1900 miejsc i światowa akustyka

Nowa siedziba ma być inwestycją porównywaną do NOSPR-u w Katowicach i Narodowego Forum Muzyki we Wrocławiu. Główna sala koncertowa pomieści 1900 słuchaczy i ma otworzyć Filharmonii drogę do nowych możliwości artystycznych.

– „To jest absolutny game changer, jeżeli chodzi o naszą działalność, również ze względu na fakt zapraszania i przyjmowania zaproszeń znakomitych orkiestr z Europy czy ze Stanów Zjednoczonych” – mówił Prendota.

Szczególne znaczenie ma akustyka przyszłego obiektu.

– „Tysiąc dziewięciuset melomanów będzie mogło zasiąść w takiej sali w absolutnie najlepszej akustyce, bo o tym już wiemy, że konkurs wygrała firma, która współpracuje z biurem akustycznym Nagata Acoustics, czyli z jedną z najlepszych pracowni akustycznych na świecie” – podkreślił.

W budynku znajdą się także sala kameralna, sale prób i ćwiczeń, garderoby, foyer, restauracje, przestrzenie edukacyjne i konferencyjne z osobnym wejściem. Projekt ma więc służyć nie tylko koncertom, ale całemu życiu kulturalnemu miasta.

Nowy gmach w sercu rozwijającej się części Krakowa

Nowa Filharmonia ma powstać na reprezentacyjnej działce naprzeciwko tzw. Błękitka, przy rondzie Grzegórzeckim. W sąsiedztwie znajduje się Opera Krakowska, a całość wpisuje się w rozwój dzielnicy Wesoła jako przestrzeni kultury, czasu wolnego i przemysłów kreatywnych.

– „Oba projekty, które zdobyły pierwszą i drugą nagrodę, są też projektami otwartymi, które włączą tę część miasta Krakowa, zarówno dla dzielnicy Grzegórzki, dla mieszkańców, jak i dla mieszkańców całego Krakowa” – ocenił dyrektor.

W planach są również tereny zielone i rozbudowana infrastruktura parkingowa.

– „Przewidziane zostało bardzo dużo zieleni, miejsca parkingowe ponad 400 na poziomowym parkingu przy samej instytucji oraz kilkadziesiąt wokół niej” – mówił.

W obiekcie przewidziano także funkcję ochronną.

– „Oczywiście, miejsce doraźnego schronienia. Myślę, że w dzisiejszych czasach każda tego typu inwestycja powinna być przemyślana również pod tym kątem” – zaznaczył dyrektor.

Kiedy otwarcie?

Najbliższe miesiące mają upłynąć pod znakiem projektowania. Sama budowa ma rozpocząć się wiosną 2029 roku, a pierwszy pełny sezon artystyczny w nowej siedzibie planowany jest na 1 września 2032 roku.

– „Teraz czeka nas etap projektowania, który potrwa około półtora roku. Na wiosnę dwudziestego dziewiątego roku zamierzamy wbić łopatę, tak żeby 1 września trzydziestego drugiego roku zaprosić Państwa na pierwszy pełny sezon artystyczny” – zapowiedział dyrektor.

Do tego czasu Filharmonia Krakowska nadal będzie prowadzić intensywną działalność koncertową, także poza swoją obecną siedzibą. W rozmowie Mateusz Prendota zaprosił słuchaczy zarówno na wydarzenia odbywające się w Krakowie, jak i na występ zespołów Filharmonii w Warszawie, gdzie wykonają „Pasję według św. Łukasza” Krzysztofa Pendereckiego podczas festiwalu Beethovenowskiego.

Jak zaznaczył, są to głównie jednostki powiązane z państwami bliższymi geopolitycznie Teheranowi – przede wszystkim Chinami i Rosją. Inne statki albo czekają poza Zatoką Perską, albo pozostają na jej wodach, licząc na rozwój sytuacji.

– mówi dr Łukasz Wyszyński.

– powiedział Dariusz Paczuski, przewodniczący regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”.

Organizatorzy podkreślają, że wydarzenie ma charakter religijny i wspólnotowy, a jego korzenie sięgają tradycji związanej z bł. ks. Jerzym Popiełuszką i duszpasterstwem ludzi pracy.

Rozmówca zaznaczył, że Rosja stale zmienia taktykę ataków, a używany sprzęt i sposób jego wykorzystania ewoluują niemal z tygodnia na tydzień. Mimo skali uderzenia są też informacje, które dają mieszkańcom powody do ulgi.

– mówi Artur Żak.

To nie jest pomoc „na później”. To pomoc, która ma znaczenie tu i teraz. Każda wpłata może bardzo szybko zamienić się na miejscu w materac, koc, prześcieradło, kanapkę czy wyposażenie dla kolejnych osób szukających schronienia. Studio Bejrut i Fundacja Fenicja działają bezpośrednio w Libanie, dlatego wsparcie trafia tam, gdzie jest w tej chwili najbardziej potrzebne.

– mówi Kazimierz Gajowy.

Goście programu:

• Seweryn Szczepanik - instruktor jazdy w zespole kartingowym ,,Blue Racing'', były kierowca Formuły Renault 2.0,
• Paweł Surynowicz - redaktor naczelny ,,Polskiego Kartingu'',
• Dariusz Szymczak - ,dziennikarz "ŚwiatWyścigów.pl" i ,,RallyAndRace",
• Roksana Ćwik - dziennikarka "ŚwiatWyścigów.pl" i rzecznik prasowy Pogoni Grodzisk Mazowiecki.

 Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.

Z wszystkimi wydaniami audycji „Czas na Motorsport” można się zapoznać tutaj.
Audycja „Czas na Motorsport” w każdy wtorek o godzinie 20.00 na antenie Radia Wnet. Zapraszamy! 

– mówi Oskar Kida.

Zdaniem eksperta kluczowe jest to, że Trybunał wskazał na konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy, a nie automatycznego uznawania, że sam udział KRS po 2017 roku przekreśla status sędziego. Jak zaznaczył, w tym punkcie stanowisko Trybunału jest jednoznaczne.

– podkreślił Oskar Kida.

– powiedział prof. Michał Leśniewski.

Zdaniem tolkienisty brak takiego wydania można uznać za jeden z najpoważniejszych niedomkniętych wątków całej pracy Christophera Tolkiena. Jak zaznaczył, syn pisarza przez lata porządkował, komentował i publikował kolejne teksty ojca, ale ostatecznie nie zdecydował się przygotować nowej, szerszej wersji najważniejszej mitologicznej księgi Śródziemia.

– mówi Artur Żak.

– mówi Paulina Matysiak, posłanka niezrzeszona, komentując kolejne odsłony sporu wokół programu SAFE i propozycji jego krajowych wariantów.

Jej zdaniem pomysł PSL – przedstawiany jako modyfikacja prezydenckiej koncepcji „SAFE Zero” – ma przede wszystkim wymiar wizerunkowy: ma sprawić, by „ostatnią propozycją na stole” nie był projekt prezydenta Karola Nawrockiego, lecz aby „dyskutować o propozycji PSL-u”.

– mówi Ryszard Florek.

W jego ocenie to właśnie z tej „rezerwy” należałoby finansować część wydatków na obronność, zamiast zwiększać zadłużenie lub szukać środków poza Polską.

Punktem wyjścia rozmowy była eskalacja napięcia na Bliskim Wschodzie i pytanie o to, czy obserwując nowy konflikt, Władimir Putin poczuł się silniejszy wobec Ukrainy. Prof. Adam Prokopowicz, amerykanista ocenił, że rosyjski przywódca raczej wykorzystuje fakt, iż uwaga administracji amerykańskiej i samego Donalda Trumpa została przesunięta w stronę wojny z Iranem. 
Jednocześnie zaznaczył, że sytuacja nie daje Rosji powodów do nadmiernego optymizmu, bo Iran – ważny partner Moskwy w obszarze uzbrojenia, zwłaszcza dronów – sam znalazł się pod silną presją militarną.

Dziennikarz skierował do prokuratury pytania dotyczące zarówno ewentualnych czynności w lokalach Platformy Obywatelskiej, jak i tego, w jaki sposób państwo zareagowało wobec dzieci kobiety skazanej w tej sprawie. Odpowiedź, którą otrzymał, – jak mówił – „wbiła go w fotel”.

– cytuje odpowiedź prokuratury Jakub Pilarek.

– mówi Marcin Horała.

Jego zdaniem politycy PO zamiast jasno odciąć się od sprawy, próbują ją przemilczeć.

– podkreśla poseł PiS.

– mówi dr Ewa Fronczak.

Jej zdaniem ważniejsze od pytania o bieżący wynik wojny jest to, że na naszych oczach zmienia się rola Stanów Zjednoczonych w świecie.

– podkreśla.

– mówi Przemysław Kowalczuk.

– mówi prof. Szymanowski.

Po posiedzeniu sądu Borowski mówił, że nie zmieni stanowiska, nawet jeśli oznacza to więzienie.

– mówi Adam Borowski.

Temat mikroplastiku coraz częściej przestaje być wyłącznie zagadnieniem środowiskowym, a staje się pytaniem o zdrowie człowieka. W rozmowie na antenie Radia Wnet prof. Rafał Szmigielski z Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej Akademii Nauk tłumaczył, że pod pojęciem mikroplastiku kryje się znacznie więcej niż tylko drobiny tworzyw sztucznych widoczne pod mikroskopem.

– „Mikroplastik to jest całe monstrum, cały ogromny worek różnych chemikaliów o bardzo dużych masach, ale bardzo małych rozmiarach” – mówił naukowiec. Jak zaznaczył, problem polega na tym, że nie mamy do czynienia z jedną substancją, lecz ze skomplikowaną mieszaniną produktów rozpadu polimerów obecnych dziś praktycznie wszędzie.

Profesor podkreślał, że plastik nie znika, lecz zmienia formę. Rozpada się na coraz mniejsze fragmenty, które zaczynają krążyć w środowisku i trafiają do organizmu człowieka. – „To jest po prostu coś w rodzaju mieszaniny, której my tak naprawdę nie wiemy, czym ona jest” – zaznaczył.

Nie mikroplastik, lecz nanoplastik budzi największy lęk

Gość Radia Wnet zwracał uwagę, że samo pojęcie mikroplastiku nie oddaje jeszcze skali zagrożenia. Jego zdaniem największym wyzwaniem jest nanoplastik – jeszcze mniejszy, trudniejszy do wykrycia i znacznie bardziej podstępny.

– „Mikroplastik nie jest jeszcze tym koniem trojańskim. Największym problemem jest nanoplastik” – powiedział prof. Szmigielski. Wyjaśniał, że są to cząstki o rozmiarach liczonych w nanometrach, a więc setki, a nawet tysiące razy mniejsze od średnicy ludzkiego włosa.

To właśnie ta skala sprawia, że cząstki mogą łatwiej przenikać do organizmu. – „To coś tak małego, które ma bardzo złożoną strukturę chemiczną, zaczyna wnikać do naszego organizmu” – ostrzegł.

Bisfenol A i ftalany. To nie tylko dodatki do plastiku

W rozmowie pojawił się również temat substancji chemicznych związanych z tworzywami sztucznymi, przede wszystkim bisfenolu A oraz ftalanów. Prof. Szmigielski przypomniał, że nie są to przypadkowe domieszki, ale związki powszechnie stosowane przy produkcji plastiku.

– „Bisfenol A to jest związek chemiczny, który dodaje się w procesie produkcji wielu tworzyw sztucznych” – wyjaśniał. Dodał, że substancja ta występuje m.in. w materiałach używanych do produkcji klejów, żywic i codziennych przedmiotów.

O ftalanach mówił z kolei jako o związkach nadających tworzywom elastyczność. – „To jest rodzina prostych, banalnie prostych związków chemicznych, które pozwalają, żeby ten materiał był plastyczny, żeby był elastyczny” – tłumaczył.

Najważniejsze jest jednak to, że wraz z rozpadem plastiku te substancje nie znikają. – „Wszystko, co zostało użyte w procesie produkcji plastiku czy żywic polimerowych, przechodzi również do tych małych nanocząstek czy mikrocząstek plastiku. I tu jest właśnie sedno problemu” – podkreślił profesor.

Plastik jako „pociąg molekularny” wiozący toksyny

Według naukowca same drobiny plastiku są groźne nie tylko dlatego, że trafiają do organizmu, ale także dlatego, że stają się nośnikiem substancji toksycznych. Obrazowo porównał je do transportu, który rozwozi szkodliwe związki po całym ciele.

– „One troszkę wyglądają jak pociąg molekularny, który wjeżdża do naszego organizmu i wszystkie te toksyny roznosi” – mówił.

W tym kontekście przypomniał, że bisfenol A ma potwierdzone szkodliwe działanie. – „Bisfenol A to jest związek, który ma potwierdzone rakotwórcze działanie w kontakcie z komórką” – zaznaczył.

O ftalanach mówił z kolei jako o substancjach, które wpływają na funkcjonowanie ważnych organów. – „To są związki, które zaburzają pracę wielu organów, w tym na przykład tarczycy” – powiedział. A ponieważ tarczyca odpowiada za gospodarkę hormonalną organizmu, skutki takich zaburzeń mogą być bardzo szerokie.

Woda, żywność, opakowania. Codzienna droga mikroplastiku do organizmu

Jednym z najważniejszych wątków rozmowy było pytanie, jak mikroplastik i nanoplastik trafiają do człowieka. Odpowiedź profesora była jednoznaczna: praktycznie nie da się dziś całkowicie uniknąć kontaktu z nimi.

– „Każda żywność, płyn, który codziennie kupujemy w sklepie, musimy sobie zdawać sprawę, że w kontakcie z żywnością materiały plastyczne, te polimery, one przenoszą te mikrocząstki plastiku do żywności” – powiedział.

Jako przykład przywołał wyniki badań nad wodą butelkowaną. – „W butelce litrowej wody mineralnej odkryli ponad 100 tysięcy cząstek mikro i nanoplastiku” – mówił, opisując rezultaty analiz wykonanych przez badaczy z Uniwersytetu Columbia.

To oznacza, że kontakt z drobinami plastiku nie jest czymś wyjątkowym, ale elementem codziennego życia. Profesor zwracał uwagę również na inne źródła narażenia: folię spożywczą, opakowania, proces przetwarzania żywności czy patelnie pokryte teflonem. – „My z natury rzeczy w taki podstępny sposób to do naszego organizmu wprowadzamy” – zaznaczył.

Plastik nie znika, tylko zamienia się w jeszcze mniejsze cząstki

W rozmowie mocno wybrzmiał także wątek odpowiedzialności przemysłu i długofalowych skutków „ulepszania” produktów z tworzyw sztucznych. Prof. Szmigielski tłumaczył, że wiele rozwiązań reklamowanych jako bardziej przyjazne środowisku w rzeczywistości nie usuwało problemu, lecz go rozdrabniało.

– „Ta degradacja nie niszczyła struktury plastiku, ona tylko zmniejszała jego rozmiar” – mówił o dodatkach przyspieszających rozpad toreb foliowych.

W efekcie z jednego większego przedmiotu powstawały miliony drobin. – „Z dużej torebki polimerowej tworzyła się masa tego polimeru, ale w formie bardzo drobnych kuleczek” – wyjaśniał. Te cząstki przedostają się później do gleby, wody i atmosfery, a stamtąd wracają do człowieka.

Profesor przypomniał też, że przemysł przez lata produkował mikro- i nanocząstki plastiku celowo, dodając je do farb, brokatu, elastycznych nawierzchni czy innych produktów poprawiających wygląd i funkcjonalność wyrobów. – „My jako ludzie chcieliśmy uatrakcyjnić różne produkty, żeby one się lepiej sprzedawały, były bardziej funkcjonalne” – zauważył.

Czy da się usunąć mikroplastik z organizmu?

Najbardziej niepokojąca część rozmowy dotyczyła tego, co dzieje się z nanoplastikiem już po jego wniknięciu do organizmu. Prof. Szmigielski nie pozostawiał tu złudzeń.

– „To jest trudne. Powiedziałbym, że to jest diabelnie trudne” – odpowiedział na pytanie, czy da się pozbyć mikroplastiku z organizmu.

Jak tłumaczył, cząstki nanoplastiku mogą zachowywać się jak „konie trojańskie”, ponieważ ze względu na swój rozmiar są zdolne do przenikania do wnętrza komórek. – „Cząstki nanoplastiku ze względu na ich bardzo malutki, drobniutki rozmiar są w stanie przejść bezpośrednio do wnętrza komórki” – wyjaśniał.

To odróżnia je od wielu klasycznych toksyn chemicznych, z którymi organizm potrafi sobie poradzić. – „Nasz system obrony przed toksynami nie potrafi poradzić sobie z rozkładem tak dużej cząsteczki” – zaznaczył. Skutkiem może być kumulowanie się nanoplastiku w tkankach, a nawet jego migracja do szczególnie wrażliwych miejsc organizmu.

Nanoplastik może przenikać do mózgu

Jedna z najbardziej poruszających części wywiadu dotyczyła obecności nanoplastiku w mózgu. Profesor powołał się na świeże badania naukowe, które wskazują, że drobiny plastiku są zdolne pokonywać barierę krew–mózg.

– „Małe cząstki nanoplastiku również potrafią migrować p...

– mówi Domański.

Krzysztof Bosak, wicemarszałek Sejmu podkreślał w rozmowie w Poranku Radia Wnet, że dla uczestników kluczowe były kwestie praktyczne, rozumiane jako obrona interesów narodowych i społecznych, a nie jedynie symboliczna „wspólna fotografia” europejskiej prawicy.

„Mamy już dementi z Teheranu z dwóch ośrodków władzy tak naprawdę. To znaczy zarówno ze strony tego ośrodka prezydencko-rządowego, jak i ze strony szefa parlamentu”
– mówi Karolina Zielińska.

Ekspertka zaznaczyła, że nie można wykluczyć zakulisowych kontaktów, ale wokół całej sprawy panuje duży chaos informacyjny. W mediach pojawiają się różne państwa wskazywane jako potencjalni pośrednicy, jednak na tym etapie trudno to jednoznacznie potwierdzić.

– mówi Paweł Burdzy.

– powiedziała Gabriela Masztafiak, politolog i analityczka specjalizująca się w polityce międzynarodowej.

Natomiast Tomasz Plaskota, autor książki pt. "Byłem ofiarą doktora Mengele" przywołuje - na kanwie relacji Laszlo Kissa, węgierskiego naukowca i pedagoga akademickiego - dzieje pseudoeksperymentów lekarskich dokonywanych w obozie Auschwitz pod kierunkiem doktora Josefa Mengele.

– „Niestety mamy same złe informacje i było źle, jest gorzej i spodziewamy się niestety, że może być jeszcze bardziej tragicznie” – powiedział już na początku rozmowy.

Redaktor zwracał uwagę, że w Libanie trwa dziś nie tylko wojna militarna, ale także spór o interpretację wydarzeń, odpowiedzialność i prawdę o konflikcie. Jak zaznaczył, temat ten powraca w publicznych dyskusjach i medialnych komentarzach niemal bez przerwy.

– „Tej prawdy tutaj, gdzie ten konflikt aktualnie się znajduje, kto go wywołał, kto jest winny, jest bardzo, bardzo żywy” – mówił.

Kazimierz Gajowy przywołał też opinię, która coraz częściej pojawia się w regionie: że zawieszenia broni bez trwałych ustaleń nie rozwiązują problemu, lecz jedynie odsuwają kolejną falę przemocy.

– „Jest też taka opinia, że najwięcej krzywdy ludzkości to przynoszą takie zawieszenia broni bez konkretnych rezultatów. Zawieszenia broni, które dają tylko okazję jednej ze stron, a może i wszystkim stronom po prostu się dozbroić” – podkreślił.

Jednym z najbardziej dramatycznych wydarzeń weekendu było zniszczenie przepraw na południu kraju. Chodzi nie tylko o symboliczne „mosty” między ludźmi i wspólnotami, ale przede wszystkim o realną infrastrukturę, bez której południowy Liban staje się odcięty od reszty państwa.

– „Zostały przerwane wszystkie mosty i to mówię o fizycznych mostach” – relacjonował dziennikarz.
– „Na tej rzece było takich ważnych pięciu mostów. Praktycznie ten najważniejszy wczoraj z samego rana wyleciał w powietrze na autostradzie” – dodał.

W praktyce oznacza to, że osoby, które pozostały na południu, znalazły się w dramatycznym położeniu. Redaktor opisywał, że w tym rejonie wciąż obecni są bojownicy Hezbollahu, którzy mimo izraelskiego natarcia i bombardowań nadal stawiają opór.

– „Ci, co zostali tam na południu, oni już są praktycznie skazani na pastwę losu” – mówił.
– „Pomimo natarcia armii izraelskiej, pomimo usilnych bombardowań z powietrza i ziemi, ci bojownicy ciągle się bronią” – zaznaczył.

Tragiczna jest także sytuacja cywilów, w tym chrześcijan mieszkających w przygranicznych miejscowościach. Jak relacjonował gość Radia Wnet, część z nich nie zdecydowała się na ucieczkę, traktując swoją obecność jako świadectwo ciągłości libańskiej obecności na tych terenach.

– „Jest to naprawdę sytuacja tragiczna też również dla chrześcijan, którzy w wioskach przygranicznych pozostali” – powiedział.
– „Jeżeli wszyscy uciekniemy, jeżeli wszyscy zostawimy te ziemie, to już tam nigdy nie wrócimy” – przytoczył słowa patriarchy Butrosa Psziary Raia.

Równie niepokojący obraz wyłania się z relacji o samym Bejrucie. Miasto jest dziś – jak mówił Kazimierz Gajowy – pęknięte na dwie rzeczywistości. Jedna część żyje w cieniu zniszczeń i pustki, druga sprawia wrażenie, jakby wojna toczyła się gdzieś obok.

– „Bejrut jest dokładnie podzielony na pół” – mówił.
– „Od centrum, które też otrzymało swoją porcję rakiet kilka dni temu, aż po same południe, to jest około siedem dzielnic, praktycznie są bez życia” – relacjonował.
– „Praktycznie Bejrut z tamtej strony został wyludniony. Natomiast paradoksalnie, gdy się udamy (…) do centrum Bejrutu, praktycznie wydaje się, jakby się nic nie stało” – dodał.

W jego ocenie jednym z najbardziej przejmujących aspektów życia w wojennych warunkach jest stopniowe oswajanie z przemocą. Mieszkańcy uczą się funkcjonować w cieniu eksplozji, ofiar i ciągłego zagrożenia, co samo w sobie staje się kolejnym dramatem.

– „To chyba co najgorsze jest, że my się do wszystkiego przyzwyczajamy” – mówił redaktor.
– „Przyzwyczailiśmy się do informacji, że tu zginęło 10 osób, tam 15, że kilkanaście dzieci czy kobiet. Po prostu przyzwyczajamy się do tego zła” – dodał.

W rozmowie wybrzmiał też apel o prawdziwe zakończenie przemocy, a nie tylko chwilowe zatrzymanie walk. Kazimierz Gajowy mówił, że Liban czeka dziś na realne rozwiązanie, które nie będzie tylko przerwą między kolejnymi aktami wojny.

– „Musimy zatrzymać to zło” – podkreślił.
– „Nie chcielibyśmy, żeby to była tylko przerwa między jedną zbrodnią a drugą. Między jednym cierpieniem a drugim. Stąd też muszą się pojawić konkretne rozwiązania” – zaznaczył.
– „Potrzebne jest globalne rozwiązanie z poszanowaniem każdej ze stron dla dobra wszystkich” – dodał.

Szczególnie poruszająca część rozmowy dotyczyła przesiedleńców. Według przytoczonych danych chodzi o ponad milion osób, z czego znacząca część trafiła do szkół publicznych, prowizorycznie przekształconych w miejsca schronienia. Warunki są tam bardzo trudne.

– „Osiemnaście procent z tego ponad miliona zamieszkuje tymczasowo w klasach szkolnych szkół publicznych. I ta sytuacja tych ludzi jest najgorsza” – relacjonował.

Kazimierz Gajowy opowiadał o wizycie w jednej ze szkół w Biblos, gdzie schroniło się kilkanaście rodzin z Tyru. Ich codzienność sprowadza się do życia na materacach, bez podstawowych wygód, z minimalnym zapleczem sanitarnym i bez pewności, co przyniesie jutro.

– „Kilka rodzin (…) po prostu koczuje na zwykłych materacach, korzystając z łazienek szkolnych” – mówił.
– „Wszyscy się prawie popłakali, bo oni tutaj uciekli bez niczego, czyli z jednym kompletem ubrań i bez pieniędzy” – dodał.

Potrzeby są najbardziej podstawowe: jedzenie, środki do gotowania, leki, ogrzewanie. Wśród uchodźców są także osoby chore i po ciężkich operacjach, które bez systematycznej pomocy nie mają szans na normalne funkcjonowanie.

– „Za chwilę po tej audycji (…) tam się udaję po to, żeby od kucharza, tak się trafiło, że jest kucharz wśród tych uciekinierów, odebrać listę najbardziej potrzebnych rzeczy, typu warzywa, typu ryż, typu makaron” – opowiadał.
– „Jest pan, który półtora miesiąca temu został zoperowany na otwartym sercu i z płaczem prosi o lekarstwa” – dodał.

Dziennikarz podziękował również Polakom za wsparcie niesione za pośrednictwem Fundacji Fenicja i środowiska Radia Wnet. Podkreślił, że ta pomoc ma wymiar nie tylko materialny, ale także symboliczny, bo jest kierowana do całego społeczeństwa libańskiego, ponad podziałami religijnymi.

– „Chciałbym podziękować tysiącom, dziesiątkom tysięcy Polaków, którzy mimo własnych trudnych niejednokrotnie sytuacji, pamiętają o tym, by wspomóc naszą działalność tu na miejscu” – powiedział.
– „Na każdej paczce jest napis w języku arabskim: od narodu polskiego dla narodu libańskiego” – podkreślił.
– „Narodu, nie chrześcijan, nie muzułmanów, nie takich czy innych, tylko od narodu do narodu” – zaznaczył.

Rozmowa zakończyła się przywołaniem kolejnych tragicznych danych. Jak podano na antenie, w wyniku działań wojennych w Libanie zginęło już tysiąc osób, w tym 118 dzieci. 

– mówi.

– mówi prof. Bogdan Szafrański.

Jak podkreśla ekonomista, stabilizująco działają zarówno państwa OPEC, jak i Stany Zjednoczone, które nie chcą wzrostu cen paliw na własnym rynku.

Wątek frankowiczów i publikacje sprzed lat

Kraskowski przypomniał też, że informacje o problemach z rozpoczęciem procesu przeciw Getin Noble Bank pojawiały się już wcześniej. Wskazał na tekst z 2018 roku, opisujący spór o to, czy jedna z osób związanych ze stroną banku miała torpedować postępowanie.

– zaznacza.

Dziennikarz dodał, że jeśli podobne sygnały były publicznie opisywane w mediach, to pojawia się pytanie o reakcję instytucji odpowiedzialnych za standardy wykonywania zawodu.

– mówi.

– podkreśla.

W tym kontekście dyskusja o SAFE, a więc o ogromnej pożyczce i liście zakupów, nabiera dla BBN dodatkowego znaczenia. Milczarek wskazuje, że bez mapy drogowej dla przemysłu zbrojeniowego pieniądze mogą zostać „skonsumowane” w sposób nieoptymalny, a efekt w postaci realnej niezależności produkcyjnej nie nadejdzie.

W programie również o kolejnym podium Tymka Kucharczyka w Indy NXT, zdobytym na torze Arlington.

Goście programu:

• Dariusz Szymczak - dziennikarz ,,ŚwiatWyścigów.pl" i ,,Rally And Race'';
• Mikołaj Madej - pilot rajdowy, dziennikarz TVP Łódź.

Prowadzą Kamil Kowalik i Piotr Nałęcz.

– mówi Piotr Łuczuk.

Ekspert podkreśla, że problemem nie są już tylko pojedyncze fałszywe obrazy, ale cały system oddziaływania: filmy generowane przez AI, deepfake’i i emocjonalne komunikaty, które mają wpływać na sposób postrzegania rzeczywistości.

– mówi prof. Arkadiusz Jabłoński.

Zdaniem rozmówcy Radia Wnet ewentualne zmiany personalne nie muszą oznaczać realnej korekty kursu rządu. Bardziej prawdopodobne jest to, że będą miały charakter wizerunkowy.

– podkreśla Jabłoński.

– mówi.

– „Instytut Pileckiego miał już oddział w Berlinie, który działa świetnie od 2019 roku. Mamy też od zeszłego roku oddział w Augustowie. Ideą było, żeby taka była oś: Augustów, Warszawa, Berlin, Nowy Jork. Miejsc, gdzie opowiadamy o dwóch totalitaryzmach” – powiedział Karol Madaj.

Nowojorska placówka powstawała najdłużej, ale – jak zaznaczył dyrektor – właśnie tam Instytut chce docierać do opiniotwórczych środowisk, naukowców i szerokiej publiczności. Celem jest pokazanie amerykańskim odbiorcom tego fragmentu europejskiej historii, który nie jest tam powszechnie znany: doświadczenia niemieckiego i sowieckiego totalitaryzmu oraz losów Polaków, którzy przeciwstawiali się przemocy.

– „Chcemy zapraszać publiczność, liderów opinii, naukowców, wspólnie debatować na temat historii dwóch totalitaryzmów, której akurat właśnie w tamtym miejscu doświadczenia nie ma” – podkreślił Madaj.

– „Na tym polega misja Instytutu Pileckiego w Nowym Jorku. Tak żeby pokazywać nasze doświadczenie, którego tam nie ma, i żeby mówić o naszej historii, o historii Witolda Pileckiego, o historii takich bohaterów jak Ładoś i jego grupa czy Rafał Lemkin” – dodał.

Siedziba Instytutu została ulokowana w wyjątkowym miejscu – przy Greenwich Street 92, niedaleko Wall Street, kościoła Trinity Church i memoriału 11 września. To punkt położony w historycznym centrum dolnego Manhattanu, przez który codziennie przechodzą tłumy mieszkańców i turystów.

– „To jest samo serce Manhattanu, niedaleko Wall Street, niedaleko kościoła Trinity Church. To jest takie miejsce naprawdę centralne, do którego dociera wiele osób, ale też które mija wiele osób” – mówił gość Radia Wnet.

– „Ten nasz portal, który przenosi nas do historii Witolda Pileckiego, który jest widoczny przez szybę, zwłaszcza wieczorami naprawdę robi wrażenie i pozwala już nawet tym, którzy nie przekroczą progu, zapoznać się z historią Witolda Pileckiego” – zaznaczył.

Instytut zamierza rozwijać w Nowym Jorku te formy działalności, które sprawdziły się wcześniej w Polsce i w Berlinie: debaty, wykłady, wystawy, wydarzenia kulturalne i udostępnianie materiałów archiwalnych. Już inauguracja miała być zarazem zapowiedzią programu na kolejne miesiące.

– „Używamy tych samych form, których używaliśmy dotąd, które są wypracowane i najskuteczniejsze, czyli jako instytut badawczy, który ma na celu upamiętnianie i edukację, stosujemy przede wszystkim debaty naukowe, wykłady” – powiedział Madaj.

Podczas otwarcia odbyła się debata o lekcjach płynących z procesów norymberskich, a także prezentacja wystawy poświęconej grupie Ładosia. W programie znalazło się też spotkanie z dr. Mordechajem Paldielem i Heidi Fischman, córką jednego z ocalonych przez działania polskich dyplomatów.

– „Mieliśmy debatę na temat Norymbergi, lekcji, która wypływała z Norymbergi, z tych procesów dzisiaj. Mieliśmy dwie wystawy, ale premierę wystawy o grupie Ładosia” – relacjonował dyrektor Instytutu.

Ważnym elementem działalności oddziału ma być także dostęp do zasobów archiwalnych. Instytut Pileckiego dysponuje jednym z największych archiwów cyfrowych w Polsce, obejmującym miliony zeskanowanych dokumentów z polskich, niemieckich i ukraińskich zbiorów. Część materiałów, ze względu na licencje, będzie dostępna na miejscu w Nowym Jorku.

– „Instytut Pileckiego jest jednym z większych archiwów cyfrowych w Polsce. Mamy ponad 6 milionów zeskanowanych dokumentów z polskich archiwów, ale też przede wszystkim z archiwów niemieckich, z Bundesarchiv czy z archiwów ukraińskich” – powiedział Madaj.

– „Nie trzeba jechać do Bundesarchiv, żeby zobaczyć dokumenty dotyczące okupacji Polski niemieckiej. Wystarczy pójść do naszego punktu” – podkreślił.

Placówka będzie też miejscem pracy z książką, wystawami i świadectwami ofiar wojny. Dyrektor zwrócił uwagę na projekt „Zapisy Terroru”, w ramach którego Instytut tłumaczy relacje świadków na język angielski i udostępnia je badaczom, dziennikarzom oraz wszystkim zainteresowanym.

– „To była misja Instytutu od początku: tłumaczymy dokumenty, świadectwa na angielski przede wszystkim. Tak, żeby naukowcy, badacze, dziennikarze mieli łatwy dostęp” – wyjaśnił.

– „Te świadectwa tam promujemy i jednym z takich elementów naszego otwarcia była taka wielka ściana, gdzie były kartki z fragmentami właśnie tych świadectw po angielsku” – dodał.

Nowojorski oddział ma jednak nie tylko edukować, ale też budować most między historią, kulturą i współczesną debatą publiczną. Podczas inauguracji odbył się również koncert Urszuli Dudziak, a Instytut planuje kolejne wystawy, w tym ekspozycję „Modern Freedom” oraz stałą wystawę poświęconą Witoldowi Pileckiemu.

– „Te różne elementy, które mamy sprawdzone w działaniach naszych edukacyjnych, popularyzatorskich, ale też naukowych, po prostu przeszczepiamy na grunt amerykański” – podsumował.

Nowa siedziba Instytutu Pileckiego na Manhattanie ma więc być nie tylko kolejnym punktem na mapie polskich instytucji za granicą, ale również miejscem, w którym polska historia będzie przedstawiana w sposób zrozumiały dla międzynarodowej publiczności – poprzez dokumenty, świadectwa, debatę i kulturę.

ETS bez refleksji

Lisicki uważa, że wypowiedzi kierownictwa Komisji Europejskiej nie dają podstaw do optymizmu.

– mówi Lisicki.

W jego ocenie ten sam mechanizm działa dziś wokół Zielonego Ładu.

– podkreśla.

80 proc. Republikanów za wojną, 90 proc. MAGA za Trumpem

Według relacji Grzywaczewskiego poparcie dla operacji przeciw Iranowi pozostaje wśród Republikanów wysokie, mimo rosnących kosztów i krytyki ze strony części znanych komentatorów.

– mówi Grzywaczewski.

Zaznacza jednak, że to może się zmienić, jeśli konflikt będzie się przeciągał, a Amerykanie zobaczą wyższy rachunek polityczny i ekonomiczny.

– podkreśla.

• Jakie zastosowania technologii kwantowych są realne - i w jakich obszarach gospodarki, biznesu?
• Jak mogą wyglądać scenariusze wykorzystania technologii kwantowych?
• Jaką obrać strategię rozwoju technologii kwantowych?
• Jakie miejsce możemy dla siebie odnaleźć w globalnej układance gospodarki opartej na technologiach kwantowych?

– powiedział prof. Władysław Mielczarski.

Jak podkreślał dziennikarz, chodzi o ogromny zasób – ponad 16 milionów kart osobowych, obejmujących nie tylko członków NSDAP, ale także materiały dotyczące innych struktur nazistowskich, w tym SS i SA. Jego zdaniem problem nie polega wyłącznie na samym udostępnieniu dokumentów, lecz na tym, że dziś praktycznie każdy może próbować sprawdzić przeszłość własnej rodziny albo rodzin niemieckich elit politycznych.

– mówi Cezary Gmyz.

W audycji Studia Białoruskiego Radia Wnet Olga Siemaszko zwracała uwagę, że Mińsk przed wizytą próbuje pokazać gotowość do rozmów, ale równocześnie pozostaje pod presją Moskwy. Drugim ważnym wątkiem są uwięzione na Białorusi ciężarówki polskich i litewskich przewoźników. Zdaniem Siemaszko sprawa może być wykorzystywana politycznie – nie tylko jako problem transportowy, ale także jako element gry z Zachodem.

Iran po ciosach, ale bez przełomu

Bruszewski wskazuje, że operacje prowadzone przeciwko Iranowi przyniosły realne efekty militarne, jednak nie przełożyły się na destabilizację polityczną reżimu.

– mówi Bruszewski.

W jego ocenie eliminacja kolejnych osób z elity nie działa jak dźwignia polityczna, bo system jest przygotowany do zastępowania ludzi i utrzymywania ciągłości.

– zaznacza.

– mówi Kożuszek.

To właśnie „dziedzictwo” ma tłumaczyć, dlaczego Trump naciska na sojuszników i dlaczego podnosi stawkę w relacjach z Europą. Kożuszek widzi w tym próbę przebudowy ładu w sytuacji, gdy USA myślą o konfrontacji z Chinami.

– zaznacza.

– mówi Michał Karnowski.

Iran i strategia USA

Jednym z głównych tematów była wojna z Iranem i reakcja Zachodu na działania Stanów Zjednoczonych. Tomasz Szatkowski oceniał, że obecna sytuacja nie wzmacnia więzi transatlantyckich, a największym problemem pozostaje brak jasnej strategii po stronie amerykańskiej.

– mówi Tomasz Szatkowski.

Były ambasador RP przy NATO zaznaczał, że same bombardowania nie tworzą jeszcze politycznego planu rozwiązania konfliktu.

– powiedział Kazimierz Gajowy, korespondent Studia Bejrut.

– „Właśnie wczoraj został ogłoszony program wizyty Ojca Świętego do Afryki, hasła i loga tej pielgrzymki. Można powiedzieć, że jest to pierwsza pielgrzymka, którą zaplanował papież Leon XIV” – powiedział ks. Paweł Rytel-Andrianik.

Duchowny podkreślił, że wybór Afryki jako celu tej podróży nie jest przypadkowy. W jego ocenie to ważny sygnał zarówno duszpasterski, jak i polityczny, bo tam, gdzie pojawia się papież, natychmiast kieruje się uwaga światowej opinii publicznej.

– „To jest bardzo istotne, że właśnie Ojciec Święty wybrał Afrykę” – zaznaczył gość Radia Wnet.

Pierwszym krajem na trasie będzie Algieria. Jak wyjaśnił ks. Rytel-Andrianik, decyzja ta ma także wymiar symboliczny i duchowy, związany ze św. Augustynem. Papież ma być mocno związany z jego myślą, a jedno z haseł pielgrzymki odwołuje się właśnie do augustiańskiego dziedzictwa.

– „Algieria, ‘pokój z wami’. Jak wiemy, większość jest muzułmańska i to nawiązuje do ‘assalamualaikum’, czyli takie pozdrowienie typowe właśnie w tym miejscu” – mówił szef polskiej sekcji Radia Watykańskiego.

W Kamerunie hasłem wizyty będzie wezwanie do jedności, w Angoli – nadziei, pojednania i pokoju, a w Gwinei Równikowej – spojrzenie ku przyszłości pokoju. Według rozmówcy Radia Wnet wszystkie te motywy układają się w spójne przesłanie całej podróży.

– „To jest bardzo mocne przesłanie pokoju, jest to bardzo mocne wyjście do tych, którzy – jak wiemy – są niejednokrotnie ludźmi, o których się mówi: ubodzy z ubogich. I Ojciec Święty właśnie do takich osób jedzie, chce być bardzo blisko tych osób” – podkreślił.

Ks. Rytel-Andrianik przypomniał też, że Afryka była wielokrotnie odwiedzana przez poprzednich papieży. Zwrócił uwagę, że św. Jan Paweł II był we wszystkich państwach, które teraz znajdą się na trasie Leona XIV.

– „Jest takie powiedzenie włoskie, które mówi, jaka jest różnica między Duchem Świętym a świętym Janem Pawłem II. Różnica jest taka, że Duch Święty jest wszędzie, a Jan Paweł II już tam był” – powiedział z uśmiechem duchowny.

W rozmowie pojawił się także temat konfliktów zbrojnych. Ks. Rytel-Andrianik zaznaczył, że papież Leon XIV od początku pontyfikatu konsekwentnie akcentuje temat pokoju i apeluje o zatrzymanie przemocy, zarówno na Bliskim Wschodzie, jak i w Ukrainie czy w państwach afrykańskich.

– „Ojciec Święty rozpoczął swój pontyfikat słowami: ‘pokój wam wszystkim’” – przypomniał.

– „Pokoju nie buduje się przez wzajemne konflikty czy nienawiść, i przez broń. Przez to, że wybuchają bomby” – cytował papieskie słowa rozmówca Radia Wnet.

Jak dodał, Stolica Apostolska nie ogranicza się wyłącznie do apeli, ale prowadzi też działania dyplomatyczne. W ocenie Watykanu droga do wygaszenia konfliktów prowadzi przez zawieszenie broni, rozmowy i dyplomację.

Na koniec rozmowy ks. Paweł Rytel-Andrianik odniósł się również do informacji o amerykańskim odznaczeniu dla papieża Leona XIV. Jak wyjaśnił, Ojciec Święty przyjął Medal Wolności przyznany przez Narodowe Centrum Konstytucyjne za promowanie wartości związanych z podstawowymi wolnościami obywatelskimi.

– „Ojciec Święty zdecydował się, żeby przyjąć tę nagrodę, tym bardziej, że to jest 250-lecie rocznicy powstania Stanów Zjednoczonych” – powiedział.

Duchowny podkreślił, że dla papieża to nie tylko osobiste wyróżnienie, ale także okazja do zaakcentowania znaczenia wolności religii, wolności słowa i prawa do pokojowych zgromadzeń. Wszystkie te wartości – jak zaznaczył – łączą się z jego najważniejszym dziś przesłaniem, którym pozostaje modlitwa o pokój i apel o zatrzymanie wojen.

– mówi Szewczak.

W jego ocenie problemem nie jest wyłącznie sam deficyt, ale mechanizm, który zaczyna dominować w finansach państwa: coraz większa zależność od pożyczania i rosnący koszt obsługi długu.

Deficyt rośnie, dług puchnie, odsetki przyspieszają

Szewczak wskazuje, że dług publiczny przekroczył już 2 bln zł i – jego zdaniem – będzie rósł lawinowo, bo drożeje pieniądz, a stopy na obligacjach idą w górę. Wprost mówi też o skali wydatków na same odsetki.

– podkreśla.

– powiedział gość Radia Wnet.

Publicysta przyznaje, że sam nie wie, czy taki przekaz bardziej śmieszy, czy niepokoi. Jego zdaniem najciekawsze jest jednak coś innego: zbieżność tej narracji z tym, co od kilku dni słychać także w polskiej debacie politycznej.

Zdaniem publicysty nowe materiały z archiwum kurii krakowskiej nie potwierdzają tezy, że ówczesny metropolita krakowski próbował ukrywać sprawę.

– mówi Tomasz Krzyżak.

– powiedział gość Radia Wnet.