Instagramlanabilirlik dedikleri bu yeni dünya meziyetine sahip değilseniz, çok ama çok acıklı, ya da çok ama çok başarılı bir hikayeye sahip olmanız gerekiyor. Ama bu yeni dünya, yukarıdaki hikayelerden birine sahipken de, farkındalık yaratırken reklam yapmanızı bekliyor.

Tüm bu nedenlerle, göz kontağı kurmaktan çekinen, kendi içkinliğinde yaşamak isteyen ve bu yaşantıdan “normal” adı verilen yaşantıya çekilince kimi zaman öfke nöbetleriyle, kimi zaman da uyku bozukluğuyla yanıt veren bir otizmli çocuğun, Instagramlanabilir olmadığına karar veren ve onu doğduğu topraklardan bir hevesle koparıp, yeni bir toprağa getiren iki kişinin, otizme ve beşik ardında büyümeye bağlı reaktif bağlanma bozukluğunu, otizmli bireylerin değişime verdiği tepkiyi yok sayan, distopik bir davranışla karşı karşıya olduğumuzu düşünürken buluyorum kendimi.

Evlat edinme sürecinin, çok ama çok hassas olduğunu, bazen koruyucu ailelerin ya da evlat edinen ailelerin, kişilerin, çocukla bağ kuramadığını ya da çocuğa iyi gelmediklerini anladıklarını ve ayrılığın yaşandığını belirtmek isterim. Doğumdan sonraki süreçte, beşik arkasında kalan ve maalesef çoğu zaman sadece beslenme ve bakım sürecinde kucağa alınan, göz kontağından uzak kalan bebeklerdeki reaktif bağlanma bozukluğu, çoğu zaman hayal edilemez sonuçları beraberinde getiriyor.

ALFRED KADUSHIN ve FREDERICK W. SEIDL’ın 1971 yılında kaleme aldıkları Adoption Failure: A Social Work Postmortem’dan, yani Evlat Edinme Başarısızlığı: Bir Sosyal Hizmet Otopsisi isimli makalesinden, Today’in 2012 yılında yaptığı bir habere kadar, evde evlat edinilmiş çocuktan daha küçük bir çocuk varsa, evlat edinilen günden iki yıl sonraya dek geçen süreçte, evlat edinilen çocuğun tekrar sisteme sokulması, özellikle uluslararası evlat edinme süreçlerinde görülüyor. 

Bu, Türkiye kültürünün yüzeyel kısmında pek kabul gören bir olgu değil. Evlat edinilmiş çocuğa üvey ismi verilen ve besleme benzetmesi yapılan, kız çocuklarını çocuktan saymayan, okutmayan, başlık parası kültürü adı altında başka bir aileye satan, namus adı altında oğluna kızını öldürten, kadın cinayetine dair kısımları unuttuğumuzda, hiçbirimiz, kural olarak, evladımızdan vazgeçemiyoruz, vazgeçenleri taşlanacak kişi kabul ediyoruz, cıkcıklıyoruz.

Özellikle uluslararası ajanslar aracılığıyla evlat edinmenin hüsran ile sonuçlanması ise, bana beyaz kurtarıcı kompleksini hatırlatıyor.

Mesih kompleksinin büyük gişe yapmış devam filmi olarak adlandırmayı sevdiğim beyaz kurtarıcı kompleksi, kendi üstünlüğünü yaldızlayarak, kendi tatmini için beyaz olmayan insanlara yardım bahşetmek müessesesine verilen isim. Bunu ülkemizde, yoksul mahallelere yaptığı yardımı videoya çekip sosyal medyada paylaşma fenomeni olarak deneyimleyebiliyoruz.

Bu noktada, halen ve halen, yaşamı tipik biçimde kavramayan bireylerin rızaları olmaksızın herhangi bir yayının objesi olmalarına karşıyım. Bu, özellikle çocuk hakları savunuculuğunda çok fazla karşılaştığımız bir durum. Bugünkü yayının, bundan daha farklı bir duruşu amaçladığını belirtmek isterim. Ben bugün, kardeşime zoraki, kendi yazmadığı bir pankartı tutturmak ya da kullanılan kelimelere yabancı olduğu bir ezberi söyletmeyi amaçlamıyorum.

Bugün burada, otizme dair bir program yaparken, evde olduğumu bilen ve yanıma gelmek, benimle zaman geçirmek isteyen kardeşimi, otizme özgü hareketleri ve sesleri dolayısıyla dışarıda bırakmamayı tercih ediyorum. Çünkü, otizme özgü hareket ve seslerin dikkat dağıtıcı kabul edildiği bir dünyada, otizmli bireylerin bizler gibi kavramadığı, yabancısı olduğu, bilmediği harfleri yan yana getirip, bir kartona yazmanın, hiç ama hiçbir gelişimsel manası yok ve olmayacak.

Bundan yıllar önce, bir aile dostumuz, “İsmin Deniz’se, Yusuflar ve Hüseyinler kardeşindir.” demişti bana. O zamanlar çok küçüktüm, zaptının yakın olduğu iddia edilen ama bir ceviz ağacı olduğunu fark edemediğimiz kardeşim Güneş’in, Emek, Umut ve Değer’i de kardeşlerimize eklemeyi uygun gördüğünü bilmiyordum.

Ben hiçbir zaman üçüyle üçünü farklı görmedim aslında. Üç fidandan bahsediliyorsa eğer, kökünden koparılmak istenen, susuzluğa ve kaderine terk edilmiş üç ayrı fidan da Emek, Umut ve Değer’di benim için.

Bugün 6 Mayısken düşündüklerimin yolu, geçtiğimiz programımızdan bu yanaki özel günlerle şekillendi aslında. 22 Nisan Çarşamba günü buluştuğumuzda, gelişimin kelepçelenmesinden söz ederken, karından karına yolculuk yapan tutukluluk hali, 48 yıl öncesinden döndü dolaştı, kökünden koparılmayla yüzleşti.

Kimsenin dikmeye yanaşmadığı bir fidenin toprağını çapalar, can suyunu dökerken, içinde bulunduğumuz bedeni tıklatıp, çıkan sesten boş mu dolu mu olduğumuzu düşünmeye terk edildiğimiz ve pencere güzeli olmaya sürüklendiğimiz 50. günde geldi 1 Mayıs...