Küratör Vasıf Kortun ile geçtiğimiz hafta küratörün bir sergiye taşıdığı "iklim" kavramından yola çıkarak mekan ve yapıt ilişkisini, edebiyattan kente uzanan disiplinlerarası yaklaşımların sanattaki etkisini konuşmuştuk. Bu hafta ise günümüzde sanatın tanımının zorlandığı sınırları, kurumlar, sermaye ve piyasa ilişkileri ekseninde sanatçı ve profesyonellerin yüzleştiği sansür ve otosansür mekanizmalarını masaya yatırıyoruz.

İki haftalık program şeklinde planladığımız bu dizinin ilk bölümünde, Vasıf Kortun ile küratörün bir sergiye taşıdığı "iklim" kavramından yola çıkarak mekan ve yapıt ilişkisini, edebiyattan kente uzanan disiplinlerarası yaklaşımların sanattaki etkisini konuşuyor; sanatın, alışılageldik beyaz küpün dışına çıkma çabasına rağmen toplumla arasına giren mesafenin nedenlerini ve farklı kültürlerde üretsek de izlesek de bizi birleştiren ortak görme biçimlerimizi tartışıyoruz. 

Pratiğinin dijital sanata evriminden yola çıkıyor, Jean Baudrillard'ın Simülasyon Çağı teorilerinin ışığında yapay zekâ ile üretilen eserlerin kendi gerçekliğini nasıl yarattığını tartışıyoruz. Dünyada tamamı yapay zekâ kullanılarak üretilen ilk uzun metrajlı belgesel olan Post Truth’un yankılarını, fotoğrafçı Edward Burtynsky ile 2026 Lumen Ödülü'nde finale kalan Hypertopographics projesini ve eserlerin geleneksel sanat piyasasındaki yerini, Maçka Sanat Galerisi'nde devam eden Kameranın Ölümü sergisi üzerinden merceğin görüntü üzerindeki hâkimiyetini sorgulayarak birlikte ele alıyoruz.

Barış Demirel ile enstrümanıyla kurduğu özel bağdan başlayarak bestelerini ve prodüksiyon süreçlerini büyük ölçüde kendisinin üstlenmesinin müziğine etkisini, futbolun ona nasıl ilham verdiğini ve sözsüz müziğin dinleyicide yarattığı hisleri konuşuyor; profesyonel müziğe başladığı günden bugüne hayatında nelerin değiştiğini ve dijitalleşen müzik sektörünün artılarını eksilerini masaya yatırıyoruz. 

Bu bölümde, Olafur Eliasson’un kent meydanında eriyen buzullarından Pınar Yoldaş’ın spekülatif ekosistemlerine, Maya Lin’in hayalet ormanından Cooking Sections'ın coğrafi hafıza sunan gıda altyapılarına uzanan altı etkili vakayı odağımıza alarak “iklim sanatı”nın sınırlarını inceliyoruz. 

​​​​​​​Bilimsel bir gerçeğin sanat aracılığıyla nasıl duyulur hâle geldiğini, krizin psikolojik mesafesini daraltmanın eyleme dönüşüp dönüşmediğini ve ekolojik sanatın kendi karbon ayak izine dair etik sorumluluklarını masaya yatırdığımız bu yayında; felaket temsillerinin ötesine geçerek iklim krizini hafıza, bakım emeği ve adalet kavramlarıyla örülü "ortak bir yaşam meselesi" olarak yeniden düşünüyoruz. 

Geniş kitleleri ekrana kilitleyen yüksek tempolu yapımlardan bağımsız sinema ve tiyatro sahnesine uzanan bu sohbette pasif kalıpları yıkan derinlikli kadın karakterlerin inşasını, festival başarısıyla endüstriyel sürdürülebilirlik arasındaki ince çizgiyi konuşuyor; toplumsal yapıları ve sosyo-politik dinamikleri hikayelerin merkezine alan iki yazar ile senarist emeğinin görünürlüğünü, yaratıcı özgürlük ile ticari beklentiler arasındaki dengeleri keşfediyoruz. 

Yan Lianke’nin geliştirdiği özgün anlatı dili, bize yalnızca Çin’in toplumsal hafızasını değil; iklim krizini, ekolojik yıkımı ve insanın hayatta kalma mücadelesini de yeniden düşündürüyor. Bir romanın, geçmişin travmalarından bugünün dünyasına uzanan çok katmanlı anlatısını birlikte inceliyoruz.

Bu bölümde içerik üreticisi, editör ve proje yöneticisi Esra Ece Kuleci ile yaratıcı üretim süreçlerinin izini sürüyoruz. Üretim Kaydı’nın ortaya çıkış hikâyesinden farklı disiplinlerde üretim yapan isimlerle kurduğu ilişkilere; yaratmanın, belgelemenin ve paylaşmanın bugünkü anlamını konuşuyoruz. Hız, görünürlük ve sürekli üretme beklentisinin şekillendirdiği günümüzde yaratıcı süreçlerin nasıl değiştiğini, üreticilerin kendi seslerini nasıl bulduğunu ve bir fikrin ortaya çıkmadan önce geçtiği yolları ele alıyoruz.

Tiyatronun ritüellerden günümüze uzanan ifade tarihini; sanatın bir şey anlatma, dönüştürme ve toplumsal meselelerle ilişki kurma kapasitesini tartışmaya açıyor; bir oyunun sahnedeki gerçeklikle kurduğu ilişki, oyuncunun anlatıdaki rolü, politik metinlerin sahneye taşınması ve sanatın günümüzde hâlâ bir söz söyleme gücüne sahip olup olmadığı gibi sorular etrafında şekillendirerek, tiyatroyu hem estetik bir deneyim, hem de düşünsel ve toplumsal bir karşılaşma alanı olarak ele alıyoruz.