4 χρόνια μετά τη δολοφονία του 18χρονου Νίκου Σαμπάνη από αστυνομικούς τη νύχτα της 22ας Οκτωβρίου 2021, στο 3ο ΘΕΜΑ μιλάμε με τη δικηγόρο της οικογένειας Αλεξάνδρα Καραγιάννη που μας μεταφέρει τις εξελίξεις από την ανακριτική διαδικασία και την αγωνία της οικογένειας για «Δηκεοσύνη». Στη συνέχεια, μεταφερόμαστε στη Γαλλία με το βιβλίο «Ο Αγώνας Ανταμά Τραορέ - Πως λειτουργεί η αστυνομική τάξη;» και συνομιλούμε με τη μεταφράστρια του, νομικό και καθηγήτρια εγκληματολογίας, Αναστασία Τσουκαλά. Τι συνδέει την αστυνομική βία κατά των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων στις δύο χώρες; Γιατί οι κατασταλτικές δυνάμεις ελέγχουν ασταμάτητα, κυνηγούν και δολοφονούν μη λευκούς στη Γαλλία και Ρομά στην Ελλάδα; Αλλά, και γιατί το κίνημα που είδαμε μετά τη δολοφονία του Ανταμά Τραορέ στη Γαλλία δε μας θυμίζει τίποτα από τις μειωμένες αντιδράσεις μετά τις δολοφονίες τριών Ρομά συμπολιτών μας από αστυνομικούς, τον Νίκο Σαμπάνη, τον Κώστα Φραγκούλη και τον Χρήστο Μιχαλόπουλο; Το τι σημαίνει αυτό το τραύμα συζητάμε αμέσως μετά με τον Σπύρο Μπάκα, Ρομά, φοιτητή δημοσιογραφίας και δάσκαλο σε Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης σε συνοικία Ρομά. Η ιστορία που μας λέει για το μικρό κοριτσάκι που κλαίει στην όψη της αστυνομίας και της δικής του στοχοποίησης από κατασταλτικές δυνάμεις με τραμπουκισμούς και αναίτιους ελέγχους, μας δίνουν μία πολύ μικρή εικόνα του τι σημαίνει να είσαι Ρομά απέναντι σε μία οπλισμένη, ρατσιστική και εχθρική Ελληνική Αστυνομία.

52 χρόνια συμπληρώνονται από την μεγαλειώδη εξέγερση του Πολυτεχνείου που άνοιξε το δρόμο στους κοινωνικούς αγώνες και τα κεκτημένα της Μεταπολίτευσης. Στο στούντιο του The Press Project και στο 3ο ΘΕΜΑ φιλοξενούμε τον Αντώνη Νταβανέλο, που βρισκόταν στο Πολυτεχνείο τη νύχτα της 17ης Νοέμβρη και εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην ύστερη Μεταπολίτευση. Μας μιλά για την οργάνωση του φοιτητικού κινήματος, τις τεράστιες πλειοψηφίες στις γενικές συνελεύσεις, τα κρυφά μοιράσματα προκηρύξεων και τον τεράστιο κοινωνικό αναβρασμό που οδήγησε τελικά στην πτώση της Χούντας. Στη συνέχεια, ο καθηγητής θεωρίας του Κράτους Δικαίου Δημήτρης Καλτσώνης, μιλά για τα κεκτημένα των αγωνιζόμενων ανθρώπων της Μεταπολίτευσης στα δημοκρατικά δικαιώματα, αλλά και την υποχώρηση τους τα τελευταία χρόνια, από την ιδιωτικοποίηση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, στην προσπάθεια ποινικοποίησης της πολιτικής δράσης και στοχοποίησης των συνδικαλιστών/τριών. Ακόμα πιο εκτενώς για τα συνδικαλιστικά δικαιώματα και την επίθεση του συστήματος στην εργατική τάξη, συζητάμε με τον Γιάννη Κουζή, καθηγητή Εργασιακών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Η αστική τάξη «λύσσαξε» να δώσει ένα τέλος στην Μεταπολίτευση και να αλλάξει τη δυναμική που διαμόρφωσαν οι μαζικοί, λαϊκοί αγώνες εκείνης της περιόδου. Τελικά, το κατάφερε;

Στο στούντιο του TPP φιλοξενούμε αυτή τη βδομάδα στο «3ο Θέμα» τον Χρήστο Ράμμο, πρώην πρόεδρο της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ) την περίοδο που ξέσπασε το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων. Σε μία συζήτηση εφ’ όλης της ύλης ο κ. Ράμμος μας μιλά για τη σημασία της προστασίας του απορρήτου των επικοινωνιών, την προσωπική στοχοποίηση που δέχτηκε από πολιτικά πρόσωπα, δικαστικούς λειτουργούς και ΜΜΕ, την βαθιά του ανησυχία για τη διολίσθηση του κράτους δικαίου και της όλο και μεγαλύτερης δυσπιστίας του κόσμου απέναντι στους θεσμούς. Ακόμα, μοιράζεται μαζί μας την φιλοσοφία του για μία ματιά ρεαλιστική και ελπιδοφόρα, που μέσα από την πολιτική χαρά και σύμπραξη θα μπορέσει να φέρει πιο φωτεινές μέρες.

Μήνυση καταθέτει ο Ένωση Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών και το σωματείο εργαζομένων του νοσοκομείου «Αττικόν» όπως γνωστοποιεί στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ αυτής της εβδομάδας ο πρόεδρος ΕΙΝΑΠ, Γιώργος Σιδέρης. Η κατάσταση με τα ράντζα στο νοσοκομείο «Αττικόν» έχει ξεφύγει, με το υγειονομικό προσωπικό να λαμβάνει συνεχώς την απαξίωση του ζητήματος από το υπουργείο Υγείας και τον Άδωνι Γεωργιάδη, ενώ μάλιστα κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του υπουργού στο νοσοκομείο, οι εργαζόμενοι βίωσαν το απίστευτο: επίθεση από τα ΜΑΤ με χημικά εντός του νοσοκομειακού χώρου. Ο Γιώργος Σιδέρης ξεκαθαρίζει ότι γιατροί και νοσηλευτές θα συνεχίσουν τους αγώνες τους έως ότου καλυφθούν τα οργανικά κενά και έως ότου καταργηθεί εντελώς ο κανονικοποιημένος πλέον θεσμός των ράντζων, που στραγγαλίζει την ποιότητα της περίθαλψης των ασθενών, τους εκθέτει σε ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις και παραβιάζει την αξιοπρέπεια και την ιδιωτικότητά τους, αφού εξετάζονται, ξεγυμνώνονται και δέχονται τη φροντίδα της υγιεινής τους σε κοινή θέα. 

Παγκρήτιο συλλαλητήριο έχει προγραμματιστεί για τις 27 Νοεμβρίου στην Κρήτη, όπου η δημόσια υγεία συνεχίζει να δοκιμάζεται. Ο πρόεδρος εργαζομένων του νοσοκομείου ΠΑΓΝΗ, Δημήτρης Βρύσαλης, καταγγέλλει ότι εκτός από τις συνεχείς παραιτήσεις μόνιμων γιατρών και νοσηλευτών που έχουν κλείσει κλινικές και ΜΕΘ, συνεχίζονται οι μετακινήσεις γιατρών και οι εφημερίες τους σε άσχετες με την ειδικότητά τους κλινικές. Η μήνυση που είχαν καταθέσει οι εργαζόμενοι για το γεγονός ότι γιατροί άσχετης ειδικότητας περίθαλπαν ασθενείς στην Παιδοψυχιατρική Κλινική μπήκε στο αρχείο με την κατάσταση όχι απλώς να μην έχει αλλάξει, αλλά να επεκτείνεται και σε άλλες κλινικές. «Πρόσφατα αιματολόγος εφημέρευσε στην Ουρολογική Κλινική», καταγγέλλει, τονίζοντας ότι στα νοσοκομεία της Κρήτης εξακολουθεί το δόγμα «άσπρη ρόμπα να ναι, και ό,τι να ναι» αφού οι ελλείψεις οδηγούν σε απαξίωση της επιστήμης και της σημασίας των ειδικοτήτων, ενώ μας επιστρέφουν στον Μεσαίωνα, τότε που μία μαμή ήταν υπεύθυνη για πάσης φύσεως ιατρικά ζητήματα.

Η κωμικός Ήρα Κατσούδα μιλά στο 3ο ΘΕΜΑ για τον σεξισμό που βιώνουν οι γυναίκες στη κωμωδία, τονίζοντας πως ο στόχος είναι κάποια στιγμή στις συνεντεύξεις «να με ρωτάνε ότι ρωτάνε και τους άντρες», πως πήγε η περιοδεία και τι την εμπνέει να γράψει αστεία. Μέχρι τότε, όμως, αποδομεί αυτή την «καραμέλα» του «οι γυναίκες δεν έχουν χιούμορ», εξηγώντας ότι η προκατάληψη αυτή ξεκινά από την απαίτηση της κοινωνίας απέναντι στα κορίτσια να είναι «ατσαλάκωτα», ενώ χαρακτηρίζει «αστεία» τα αγόρια που τρώνε με το στόμα ανοιχτό. Για την συζήτηση που είχε ανοίξει με την παράσταση των 17 ανδρών «Πες το Ψέματα» ξεκαθαρίζει για ακόμα μία φορά πως «ποτέ καμιά μας δε ζήτησε την ακύρωση της παράστασης, ούτε γραπτά, ούτε προφορικά, ούτε μέσα μας», αλλά «θέλαμε να επισημάνουμε ότι γενικά δεν ακουγόμαστε, ότι δεν έχουμε τις ίδιες ευκαιρίες». Ήδη τα πρώτα βήματα για μια γυναίκα στην κωμωδία είναι δύσκολα, καθώς για έναν άντρα που ακόμα μαθαίνει θα ακουστεί το «έχει προοπτικές», ενώ για μία γυναίκα ότι «είναι κριντζ». Πόσο μάλλον όταν δέχεσαι σεξουαλική παρενόχληση ήδη από την πρώτη σου solo παράσταση, όπως μοιράζεται την εμπειρία της μαζί μας η Ήρα. «Ο τύπος έρχεται μπροστά μου και αρχίζει και μου φωνάζει “τι πράμα είσαι εσύ” και μετά έφαγα και attack σεξουαλικό. Παλέψαμε. Του έριξα μια γονατιά» εξιστορεί κοφτά. 

Αν είσαι πολύ αυστηρή, είσαι υστερική. Αν είσαι πολύ χαλαρή, δεν θα αντέξεις στον χώρο. Αν είσαι έγκυος, ακόμη και με την κοιλιά στο στόμα, θα πρέπει να δουλέψεις. Και αφότου γίνεις μητέρα, πρέπει να επιστρέψεις γρήγορα στη δουλειά. Αν είσαι άνδρας από την άλλη και είσαι αυστηρός, είναι το στυλ σου, η ιδιοτροπία σου. Έτσι είσαι. Στη δουλειά σου αρκεί να είσαι απλώς καλός. «Μία γυναίκα θα πρέπει διαρκώς να αποδεικνύει όμως ότι είναι η καλύτερη». Αυτή είναι η πραγματικότητα των γυναικών και στον κινηματογράφο - σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο, όπου η ανδρική ματιά ηγεμονεύει, διαμορφώνοντας τόσο τα sets, όσο και τις ίδιες τις γυναικείες αναπαραστάσεις στη μεγάλη οθόνη. Καλεσμένη στο 3ο ΘΕΜΑ αυτής της εβδομάδας η Μαρία Λούκα, ντοκιμαντερίστρια και πρόεδρος του WIFT GR, το οποίο διοργανώνει το 9ο Φεστιβάλ για την ισότητα στον κινηματογράφο από τις 27-30 Νοεμβρίου. Στο χώρο της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, για ένα τετραήμερο προβάλλονται ταινίες αποκλειστικά γυναικών σκηνοθετριών, με σκοπό την ενίσχυση, την ανάδειξη και την ενδυνάμωση του γυναικείου βλέμματος στον κινηματογράφο.

Με την Ηλιάνα Ζερβού & τη Νεκταρία Ψαράκη

Η Όλγα Δαλέκου γεννήθηκε κωφή, μεγάλωσε σε οικογένεια κωφών και έμαθε από νωρίς ότι η επικοινωνία δεν χρειάζεται ήχο. Στο 3ο ΘΕΜΑ μιλά για τη ζωή της, από τα πρώτα χρόνια μέχρι σήμερα, για το πώς είναι να μεγαλώνεις σε μια κοινωνία που δεν σε συμπεριλαμβάνει, όχι επειδή δεν ακούς, αλλά γιατί δεν σε ακούει. Περιγράφει την παιδική της ηλικία, την επικοινωνία με τους γονείς της μέσα από τη νοηματική, και τη σχολική διαδρομή της σε μια εποχή που η παράλληλη στήριξη ήταν άγνωστη, όπου έπρεπε να «κρέμεται από τα χείλη» των δασκάλων για να παρακολουθήσει. Ως ηθοποιός, αντιμετωπίζει καθημερινά τον αποκλεισμό από τη θεατρική εκπαίδευση και τις σκηνές, θυμώνει που ακόμη και ρόλους κωφών αναλαμβάνουν ακούοντες, ενώ το θέατρο παραμένει χώρος αποκλεισμού με λίγες προσβάσιμες παραστάσεις. Μιλά για τον αποκλεισμό από υπηρεσίες και θεσμούς - την ίδια ώρα που δικαιούνται μόλις 10-15 ώρες δωρέαν διερμηνείας το χρόνο - και για την ανάγκη μιας πραγματικά συμπεριληπτικής κοινωνίας: διερμηνείς παντού, εκπαίδευση στη νοηματική για όλους, χώροι σχεδιασμένοι για να βλέπεις, να συμμετέχεις, να ανήκεις. «Δεν είμαστε ήρωες. Αυτή η λέξη ήρωας... Δεν θέλουμε συγχαρητήρια. Θέλουμε μια απλή αναγνώριση ότι είμαστε εδώ, υπάρχουμε και ζούμε ανάμεσά σας».

Ο πρόεδρος ΙΝΚΑ, Γιώργος Λεχουρίτης, μας μεταφέρει τη σκοπιά του καταναλωτή που αναγκάζεται να «κόβει» από το φαγητό, να αγοράζει χειρότερη ποιότητα ή να κάνει «έρευνες αγοράς» για να εξοικονομήσει ελάχιστα ευρώ. Την ίδια στιγμή, αναδεικνύει το τεράστιο πρόβλημα των υποτιθέμενων «ρευματοκλοπών» από τον ΔΕΔΔΗΕ, ενημερώνοντας ότι «κάθε μέρα έχουμε περισσότερες από 20-30 περιπτώσεις υπογεγραμμένων καταγγελιών», ενώ αποκαλύπτει πως το Ινστιτούτο έχει πληροφορίες για επιχειρηματίες που κυριολεκτικά «νοικιάζουν» εργαζομένους, κυρίως μετανάστες, σε διάφορα εργοστάσια για «ένα ξεροκόμματο». «Μανωλάδες υπάρχουν κάθε μέρα στη ζωή μας!» τονίζει.

Τον έλεγαν Τζαμάλ Αμπντάλ. 26 χρονών, Αιγύπτιος μετανάστης ο οποίος ήταν εν αναμονή της έγκρισης της αίτησης ασύλου του στη χώρα. Σκοτώθηκε όταν έπεσε στο κενό, στο εργοτάξιο της δήθεν «εμβληματικής επένδυσης» του «ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ», πέφτοντας από το 2ο όροφο στο σημείο όπου χτίζεται το «Little Athens» της Lamda Developement, συμφερόντων Λάτση. Την ημέρα που σκοτώθηκε, το όνομά του δεν υπήρχε καν στο βιβλίο παρουσιών, με το σωματείο να χτυπά καμπανάκια για πιθανή ανασφάλιστη εργασία. Στο The Press Project και στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ αυτής της εβδομάδας φιλοξενήσαμε τον Βάλσαμο Συρίγο, πρόεδρο του σωματείου εργαζομένων του εργοταξίου «ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ», ο οποίος μίλησε για ένα προδιαγεγραμμένο έγκλημα και εξήγησε πώς η εγκληματική εντατικοποίηση της εργασίας των εργατών έχει οδηγήσει σε πολυάριθμα εργατικά ατυχήματα - και δυστυχήματα - με τους «τυχερούς» να τη βγάζουν με σπασμένα χέρια και πόδια. 

Στο επόμενο ημίωρο της εκπομπής, φιλοξενήσαμε την αρχιτέκτονα, πολεοδόμο και ερευνήτρια του ΕΜΠ, Πολίνα Πρέντου, η οποία έχει βαθιά γνώση του ζητήματος της «επένδυσης». Το «ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ» μπήκε στη ζωή της Πολίνας όταν το 2009 το ΕΜΠ ξεκίνησε να εξετάζει το πώς θα μπορούσε αυτός ο ανεκμετάλλευτος δημόσιος χώρος του παλιού αεροδρομίου να καταλήξει ένας ελεύθερος πράσινος χώρος για όλους, στα πρότυπα του Tempelhof, του παλιού αεροδρομίου του Βερολίνου. 

Εξηγεί το πώς από δημόσιος, ελεύθερος χώρος, κατέληξε σε έναν ιδιωτικό, περιφραγμένο χώρο για προνομιούχους, περιγράφοντας το χρονικό της «επένδυσης». Από τις υποσχέσεις της κυβέρνησης για προσέλκυση επενδυτών και τη δημιουργία χιλιάδων θέσεων εργασίας, ως το ξεπούλημα της έκτασης στον Λάτση, σε μία τιμή τρεις φορές χαμηλότερη από την αντικειμενική αξία του. Από το πώς παρουσιάστηκε ως μία ταχύτατη και εμβληματική επένδυση που θα φέρει ανάπτυξη στην περιοχή, ως το σήμερα: ένα απέραντο εργοτάξιο, μη σεβούμενο κανέναν πολεοδομικό κανόνα, το οποίο απαγορεύει την πρόσβαση στους μη έχοντες την ιδιοκτησία, απαλλοτριώνοντας μέχρι και το σύνολο του μήκους της παραλίας του Ελληνικού.

Στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ αυτής της εβδομάδας ασχοληθήκαμε με το περίφημο Protergia Χριστουγεννιάτικο Χωριό στο Πεδίον του Άρεως. Παρά το γεγονός ότι διαφημίζεται πως «χωρίς τη συνδρομή του MEGA χορηγού» το Χριστουγεννιάτικο Χωριό δεν θα μπορούσε να υπάρχει, στην πραγματικότητα η φιέστα έχει στηθεί με υπέρογκες δαπάνες της Περιφέρειας, χωρίς να είναι γνωστό ποια θα είναι τα έργα ανταποδοτικότητας του παρόχου ή τι παρέχει ως χορηγός, ή το πώς επιλέχθηκε και σήμερα υπερδιαφημίζεται στο μεγαλύτερο πάρκο της Αθήνας. Πέρυσι, η συλλογικότητα «Εμείς στο Πεδίον του Άρεως», είχε παρουσιάσει αναλυτικά τα στοιχεία τα οποία έδειχναν ότι η περιφέρεια Αττικής δαπάνησε το αστρονομικό ποσό των 711.000 ευρώ συνολικά, για το στήσιμο του χωριού και το καλλιτεχνικό πρόγραμμα. Φέτος, το The Press Project συγκέντρωσε τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα στη Διαύγεια, και μέχρι στιγμής έχουν δαπανηθεί περίπου 275.000 ευρώ, χωρίς να είναι γνωστό ακόμη ποιο θα είναι το κόστος του καλλιτεχνικού προγράμματος. Στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ, καλεσμένος μας το μέλος της συλλογικότητας, Γιάννος Γιαννόπουλος, ο οποίος περιγράφει το πώς για τη νεοφιλελεύθερη σκέψη οποιοσδήποτε ελεύθερος δημόσιος χώρος θεωρείται «ανεκμετάλλευτος» και διαθέσιμος προς εμπορευματοποίηση. Στο «Εμείς, στο Πεδίον» ονειρεύονται ένα πάρκο για όλους και για όλες, με επαρκή φωτισμό, με βρύσες και εγκαταστάσεις υγιεινής για να μπορέσουν να περάσουν όσο χρόνο επιθυμούν στο πάρκο. Ακόμα, προτείνουν τη δημιουργία δανειστικής βιβλιοθήκης για παιδιά και μεγάλους που υπάρχουν σε άλλα πάρκα. Ένα ελεύθερο πάρκο που δεν θα διαφημίζει κανέναν χορηγό. Που θα μας θυμίζει ότι μπορούμε να ζούμε και χωρίς να καταναλώνουμε.

Με την Αφροδίτη Καλογιάννη, κτηνίατρο και μεταδιδακτορική ερευνήτρια, συζητάμε για τις κρατικές πρωτοβουλίες που θα έπρεπε να έχουν ληφθεί για την προστασία των ζώων πολύ πριν φτάσουμε στον «εμβολιασμό», όπως η ενεργητική επιδημιολογική επιτήρηση, η οποία βεβαίως θα απαιτούσε κτηνιάτρους, ερευνητικά κέντρα και κρατική χρηματοδότηση. Ταυτόχρονα, το μέτρημα των ζώων θα ήταν απαραίτητο τόσο για την ενεργητική επιτήρηση όσο και για το ύστατο μέτρο του εμβολιασμού.. με κίνδυνο να αποκαλυφθεί το τεράστιο σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Στη συνέχεια, επικοινωνούμε με τον Γιώργο Τερζάκη, Πρόεδρο κτηνοτρόφων Μαγνησίας, ο οποίος μας μιλάει από τον δρόμο, όπου εξακολουθούν να βρίσκονται οι παραγωγοί της χώρας. Ο κ. Τερζάκης έχασε 1.000 ζώα από την ευλογιά και στην εκπομπή μας περιγράφει πως όταν έμαθε ότι τα πρόβατά του νοσούν ήταν «η χειρότερη μου μέρα και ο χειρότερος μου χρόνος». 6 μήνες αργότερα επιχείρησε να φέρει στην περιοχή άλλα 200 ζώα, σύμφωνα με τους όρους που είχαν τεθεί. Ωστόσο, λόγω κρούσματος ευλογιάς που εμφανίστηκε στην περιοχή έφαγε πρόστιμο 12.000 ευρώ.

Στο «3ο ΘΕΜΑ» αυτής της εβδομάδας πιάνουμε το ζήτημα της ασφάλειας των αερομεταφορών. Ένα θέμα που άνοιξε πρόσφατα στη χώρα με αφορμή το blackout 8 ωρών στο FIR Αθηνών στις 4 Ιανουαρίου, προκαλώντας δικαιολογημένα την ανησυχία του κόσμου. Η Όλγα Τόκη, Β’ αντιπρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδος μας εξηγεί ότι οι ελεγκτές αντιμετωπίζουν ζητήματα στις ραδιοσυχνότητες σε καθημερινή βάση, πράγμα που έχουν πολλάκις επισημάνει στις ανακοινώσεις τους, χωρίς όμως να εισακούγονται τουλάχιστον μέχρι το έγκλημα των Τεμπών. Το zero rate (δηλαδή, το να μη πετούν αεροπλάνα) στις 4 Ιανουαρίου ήταν η έσχατη λύση, καθώς οι ελεγκτές αδυνατούσαν πλήρως να επικοινωνήσουν με το προσωπικό των αεροσκαφών. Καθώς το πρόβλημα ήταν τεχνικό, στη συνέχεια επικοινωνούμε με Πρόεδρο της Ένωσης Ηλεκτρονικών Μηχανικών Ασφάλειας Εναέριας Κυκλοφορίας της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, Κωνσταντίνο Κανδεράκη, ο οποίος μας μιλά για μία σειρά από απαρχαιωμένους εξοπλισμούς αλλά και για τα προβλήματα που προκύπτουν από τη υποστελέχωση του τμήματος.

Στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ αυτής της εβδομάδας ασχοληθήκαμε με το νέο αντιμεταναστευτικό νομοσχέδιο πρωτοβουλίας Θάνου Πλεύρη. Πρόκειται για ένα εργασιοκεντρικό νομοσχέδιο, το οποίο δημιουργεί μία εξαρτητική σχέση των μεταναστών με την εργασία τους, καθώς ακόμη και μόλις τρεις μήνες χωρίς δουλειά είναι αρκετοί ώστε να χάσουν την άδεια παραμονή τους. Το ίδιο νομοσχέδιο επίσης, ποινικοποιεί τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, αφού για πρώτη φορά η ιδιότητα ενός προσώπου ως μέλους ΜΚΟ μετατρέπεται σε επιβαρυντικό στοιχείο, ενώ και μόνο η δίωξη ενός μέλους - και όχι η καταδίκη του - είναι αρκετή για τη διαγραφή ολόκληρης της οργάνωσης από το μητρώο ΜΚΟ. Στο πρώτο μισό της εκπομπής φιλοξενούμε τη δικηγόρο της Υποστήριξης Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA), Ελένη Σπαθανά, ενώ στη συνέχεια συνδεόμαστε με τον Διευθυντή του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες (GCR), Λευτέρη Παπαγιαννάκη, ο οποίος βρέθηκε στην ακρόαση των φορέων της αρμόδιας επιτροπής στη Βουλή, όπου συζητήθηκε με τον υπουργό Μετανάστευσης, Θάνο Πλεύρη και τις οργανώσεις, ο προβληματικός χαρακτήρας του νομοσχεδίου. Με τον κ. Παπαγιαννάκη, ακόμη συζητάμε για τον ελέφαντα στο δωμάτιο, δεδομένου του νέου κύματος απολύσεων στη GCR. Τι συμβαίνει όταν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών είναι εξαρτημένες χρηματοδοτικά από το χέρι που χαράσσει τις πολιτικές για τις οποίες οι ίδιες προσπαθούν να λειτουργούν ως αντίβαρα;

Από την μια στιγμή στην άλλη, κάτοικοι της χώρας - ή και όχι - χαρακτηρίζονται ως υποτιθέμενοι «ρευματοκλέφτες» από τον ΔΕΔΔΗΕ και υποχρεούνται να καταθέσουν από 3.000 μέχρι και 13.000 ευρώ, εντός 30 ημερών για να μη … μείνουν χωρίς ρεύμα. Άνθρωποι που μπορεί να μην έχουν δει ποτέ το ρολόι τους, να μην ξέρουν καν που βρίσκεται μέσα σε παλιές πολυκατοικίες, κατηγορούνται από τον ΔΕΔΔΗΕ για ρευματοκλοπή, αφού ο εργαζόμενος της εργολαβικής εταιρείας στην οποία έχει αναθέσει τους ελέγχους ο ΔΕΔΔΗΕ, υποστηρίζει ότι εντόπισε φθορές στον μετρητή, όπως σπασμένη σφραγίδα. Ο έλεγχος του ρολογιού γίνεται με εντελώς αδιαφανείς συνθήκες, χωρίς ειδοποίηση του καταναλωτή, ενώ μάλιστα, ο εργαζόμενος της εργολαβικής εταιρείας, επιβραβεύεται με bonus της τάξεως των 50 ευρώ για κάθε «φθορά» που εντοπίζει. Ακολουθεί ένας γολγοθάς από ενστάσεις που δεν ελέγχονται, αδυναμία επικοινωνίας με τον φορέα, ενώ αν ο καταναλωτής επιθυμεί να κινηθεί δικαστικά, τότε τα έξοδά του σε δικηγόρους ισοδυναμούν σχεδόν με το ποσό της οφειλής, με αποτέλεσμα να αποθαρρύνεται.

Στο 3ο ΘΕΜΑ αυτής της εβδομάδας πιάνουμε αυτό το ζήτημα συζητώντας αρχικά με την πρόεδρο της Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ Παναγιώτα Καλαποθαράκου που δέχεται καθημερινά δεκάδες καταγγελίες για αυθαίρετες κατηγορίες σε βάρος πολιτών για «ρευματοκλοπές» από τον ΔΕΔΔΗΕ. Στη συνέχεια, επικοινωνούμε με την Ξανθή Γιαλλούση απευθείας από Λονδίνο … όπου και διαμένει εδώ και πάνω από δέκα χρόνια και, ωστόσο, κλήθηκε να πληρώσει 3.000 ευρώ για υποτιθέμενη ρευματοκλοπή του 2018, όταν η ίδια έλειπε ήδη από τη χώρα! Η νοικάρισσα της στην Ελλάδα, 87 ετών, μόλις ένα μήνα στο σπίτι, κι έμεινε χωρίς ρεύμα για 12 ημέρες.

Μέσα στην εβδομάδα έπεσαν οι υπογραφές μεταξύ του ελληνικού κράτους και της κοινοπραξίας Chevron-Hellenic Energy σχετικά με την παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, με εορταστικούς τίτλους στα μέσα για τις επιτυχίες της ελληνικής κυβέρνησης και την εμβάθυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ. Σε εντελώς αντίθετο κλίμα, στο 3ο ΘΕΜΑ συζητάμε με τον Κώστα Καλούδη, υπεύθυνο εκστρατείας της Greenpeace για το κλίμα και την ενέργεια, για τις καταστροφικές επιπτώσεις τόσο των ερευνών όσο και των εξορύξεων σε περίπτωση που βρεθούν κοιτάσματα πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Από τις ολέθριες συνέπειες στον υδροβιότοπο, την συντριπτική αλλαγή στην μορφή των περιοχών αυτών μέχρι και την όλο και μεγαλύτερη εξάρτηση από αμερικάνικους κολλοσούς, με μηδαμινά κέρδη για τα κρατικά ταμεία.

Στη συνέχεια, επικοινωνούμε απευθείας με Κρήτη και την Βενετία Γιγή που είναι μέλος της Πρωτοβουλίας πολιτών Κρήτης ενάντια στις εξορύξεις που τρέχουν καμπάνιες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για το θέμα. Η ίδια ξεκαθαρίζει ότι μπορεί η Chevron να μη ξέρει αν θα βρει εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα αλλά θα βρει σίγουρα αντιστάσεις από τους ανθρώπους της περιοχής που δε διατίθενται να δουν τη ποιότητα ζωής τους να αλλάζει συντριπτικά για τα κέρδη της Chevron.

3 χρόνια συμπληρώνονται από το σιδηροδρομικό έγκλημα στα Τέμπη. Στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ αυτής της εβδομάδας κάνουμε μία ανασκόπηση όλων όσων οδήγησαν στο έγκλημα. Στο πρώτο ημίωρο της εκπομπής φιλοξενούμε τον πρώην μηχανοδηγό της Hellenic Train, Άρη Σταμάτη, ο οποίος για πέντε ολόκληρα χρόνια εκτελούσε το ίδιο μοιραίο δρομολόγιο. Περιγράφει μία κατάσταση η οποία θα έπρεπε να ανήκει στη δεκαετία του '50: μόνιμα κόκκινοι σηματοδότες, ανυπαρξία τηλεδιοίκησης, επικοινωνία αποκλειστικά με ασυρμάτους από στόμα σε στόμα, σιδηροδρομικό δίκτυο σε εγκατάλειψη, τρένα - σαπάκια, «τυφλά σημεία», όπως π.χ. στη σήραγγα των Τεμπών. Όπως λέει και ο ίδιος, τη μεγαλύτερη ευθύνη για αυτή την κατάσταση την έχουν οι ιδιωτικοποιήσεις, οι οποίες στο βωμό των κερδών οδήγησαν στην υποβάθμιση της ποιότητας και της ασφάλειας των μεταφορών, και τέλος στο έγκλημα. Ακόμα και μετά το έγκλημα, η κατάσταση βελτιώθηκε ελάχιστα. Αποτέλεσμα ήταν ο Άρης με τη λήξη της σύμβασής του να αποχωρήσει από τη Hellenic Train. Όταν δε, μαζί με άλλους μηχανοδηγούς ξεκαθάρισαν ότι δεν πρόκειται να εκτελέσουν κανένα δρομολόγιο αν δεν λυθούν πρώτα τα προβλήματα ασφαλείας, η αντίδραση της Hellenic Train, όπως καταγγέλλει, ήταν να ψυχιατρικοποιήσει το ζήτημα, και «να μας στείλει όλους σε ψυχίατρο». 

Στη συνέχεια μιλάμε με τον Αντώνη Αντωνίου, επιζώντα του εγκλήματος των Τεμπών. Ο Αντώνης, καθόταν στο 4ο βαγόνι της μοιραίας αμαξοστοιχίας. Τα τραύματά του ήταν πολλαπλά, με αποτέλεσμα να καταφέρει να αποκατασταθεί μετά από έναν ολόκληρο χρόνο. Ο Αντώνης αναφέρει για τον εαυτό του ότι πριν το έγκλημα, ήταν ένα παιδί «απολιτίκ». Μετά την αποκατάσταση της υγείας του, αποφάσισε να ψάξει, να βρει τι έφταιξε. «Και είδα τη μεγάλη εικόνα», λέει. «Δεν γίνεται να μην καταλήξεις στο ότι ευθύνονται οι ιδιωτικοποιήσεις...», λέει, και σχολιάζει πως πρόκειται για ένα συμπέρασμα δύσκολο: «διότι έρχεσαι σε σύγκρουση και ρήξη με τον εαυτό σου. Συνειδητοποιείς ότι έχεις κάνει λάθος. Όταν μιλάς για ιδιωτικοποιήσεις, κάνεις το ζήτημα πολιτικό», λέει εξηγώντας ότι όταν συνειδητοποιείς ότι ένα ζήτημα έχει πολιτική ρίζα, τότε χρειάζεται πολιτική δράση για να αλλάξει: «και δεν το έκανες πριν. Ευθύνεσαι για αυτό που έχει συμβεί. Πρέπει να αλλάξεις πράγματα που θεωρούσες δεδομένα όπως η ανάθεση. Το ότι θα έρθουν εκλογές π.χ. το 2027, θα ψηφίσεις κάτι καλύτερο και απλώς θα τα κάνει όλα καλά». 

Ο Αντώνης, προς το τέλος της συνέντευξης, καλείται να σχολιάσει και τη συζήτηση για το περίφημο «κόμμα Καρυστιανού», και το πώς οι ακροδεξιές απόψεις που αναπαρήγαγε η ίδια, έκαναν αρκετό κόσμο να πει πως «μπήκε ταφόπλακα στο κίνημα των Τεμπών». 

«Η κ. Καρυστιανού, ό,τι και αν αποφασίσει να κάνει, εγώ για το παιδί της θα γίνω χαλί να με πατήσει. Αν θέλει να βγω το Σάββατο να κάνω κωλοτούμπες, θα βγω να κάνω κωλοτούμπες. Ως πολιτικός, είναι ένας πολιτικός. Δεν είναι το πρώτο ούτε το τελευταίο που θα κατέβει στις εκλογές. Δεν είναι το πρώτο κόμμα που θεωρεί ότι για τα Τέμπη φταίει η διαφθορά και όχι το ότι έχουμε ξεπουλήσει τα πάντα. Το γεγονός ότι δεν το υιοθετώ δε σημαίνει ότι αποστασιοποιούμαι απο την κ. Καρυστιανού ως συγγενή. Όταν και αν έρθει η ώρα να ζυγίσουμε το πολιτικό σκηνικό θα είναι κάτι ξεχωριστό (...). Οι αναφορές ότι μπήκε ταφόπλακα στο κίνημα των Τεμπών, είναι πιο πολύ καλό νέο, παρά κακό. Από την άποψη ότι μπήκε ταφόπλακα στο κίνημα που έχει συνδέσει μία υπόθεση με μία προσωπικότητα. Πλέον όποιος κατεβαίνει, καταλαβαίνω ότι κατεβαίνει γιατί γνωρίζει, ή θέλει να μάθει από πίσω τι έφταιγε».

Έχουμε μάθει ότι η παχυσαρκία βασίζεται στην ατομική ευθύνη, ότι οι άνθρωποι που ζουν μαζί της πρέπει να βρουν ένα ισχυρό κίνητρο και να αρχίσουν να στήνουν το «summer body» τους. Έτσι, αγνοούμε μία σειρά από κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες που οδηγούν στην παχυσαρκία και στα μεταβολικά νοσήματα και που εμποδίζουν τα άτομα που θέλουν ή χρειάζεται να τα αντιμετωπίσουν. Από την απουσία εκπαίδευσης διατροφής στα σχολεία και τα κυλικεία γεμάτα ανθυγιεινές τροφές, από τους ελάχιστους διαιτολόγους-διατροφολόγους στις δημόσιες δομές, από τους όλο και λιγότερους χώρους πρασίνου για δωρεάν άθληση, στα αυξημένα έξοδα υγιεινής διατροφής και το αποδοτικό marketing των μεγάλων αλυσίδων junk food. 

Όλους αυτούς τους παράγοντες και πολλούς ακόμα συζητήσαμε στο 3ο ΘΕΜΑ με τον Δημοσθένη Παναγιωτάκο, καθηγητή Επιδημιολογίας στο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας - Διατροφής στο Χαροκόπειο. Έπειτα, στο στούντιο υποδεχτήκαμε τη Ρένια Τερζάκη, διαιτολόγο και διατροφολόγο, η οποία δουλεύοντας παράλληλα σε πρόγραμμα για χρόνια νοσήματα στην Καλλιθέα και σε ιδιωτικό ιατρείο στο Μαρούσι αντιλήφθηκε την ταξικότητα του θέματος και μελέτησε τη σύνδεση παχυσαρκίας - επισιτιστικής ανασφάλειας. Αποδομώντας το αφήγημα που θέλει την παχυσαρκία να συνδέεται με την ατομική ευθύνη και την αφθονία, μας μιλά για τους ανθρώπους με μεταβολικά νοσήματα που καλούταν να συμβουλεύσει. 

«Δεν γίνεται να αγνοούμε ότι παρέχουμε συστάσεις σε ανθρώπους που απαντούν ότι δεν μπορούν να αγοράσουν ελαιόλαδο, που τρέφονται από συσσίτια, που δεν καταναλώνουν φρέσκα φρούτα και λαχανικά για να διασφαλίσουν ότι θα φτάσουν για να τραφούν τα παιδιά τους, ότι παραλείπουν γεύματα για να πληρώσουν το ενοίκιο», αναφέρει.

Ο Κώστας Σκαρμέας μας μιλά για την υπόθεση των Αιγύπτιων αλιεργατών που ξυλοκοπήθηκαν άγρια από τάγμα εφόδου της «Χρυσής Αυγής» τον Ιούνιο του 2012, ανάμεσά του ο Αμπουζίκ Εμπάρακ τον οποίο οι 15 νεοναζί σταμάτησαν να χτυπούν μόνο όταν νόμιζαν πως είναι νεκρός. Με την Ελευθερία Τομπατζόγλου μιλάμε για την υπόθεση του Παύλου Φύσσα που ήταν κι εκείνη που ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά του αντιφασιστικού κινήματος και έβαλε τα θεμέλια για τον χαρακτηρισμό της «Χρυσής Αυγής» ως εγκληματική οργάνωση. Η ίδια μεγάλωσε στον Πειραιά και θυμάται μαζί μας τη συγκίνηση όταν έκλεισαν τα γραφεία του νεοναζιστικού μορφώματος μετά από 30 χρόνια. Ένα αίσθημα δικαίωσης που στην εποχή μας μοιάζει να μη συνοδεύεται από την αντίστοιχη αισιοδοξία για το μέλλον.

Στη συνέχεια, μιλάμε με τον Αρίστο Χαντζή που κατέφυγε στο σπουδαίο και ακραίο μέσο πάλης της απεργίας πείνας μέχρι θανάτου για να υπερασπιστεί τη γειτονιά των Προσφυγικών στις 5 Φεβρουαρίου και συνεχίζει μέχρι και σήμερα.. Στόχος του η υπεράσπιση της ζωής και του αντιπαραδείγματος που έχει να μας διδάξει ο συλλογικός βίος αυτής της Κοινότητας. Παρά την κρίσιμη κατάσταση της υγείας του παραμένει πιστός στον αγώνα του και δε διατίθεται να κάνει βήμα πίσω, ξεκαθαρίζοντας πως η γειτονιά του θα νικήσει για ακόμα μία φορά. 

Για μία διαφορετική αντίληψη γύρω από τη στέγη μιλάμε με την Κατερίνα Μπουκογιάννη, μέλος της ομάδας έρευνας και δράσης για την προώθηση της συνεταιριστικής και συλλογικής κατοικίας CoHab. Με παραδείγματα από το εξωτερικό όπου πρωτοβουλίες συλλογικής συμβίωσης αγκαλιάστηκαν ακόμα και κεντρικά πολιτικά με νομοθετικές πρωτοβουλίες, η Κατερίνα μας θυμίζει γιατί πρέπει να σταθούμε στο πλευρό των Προσφυγικών και να διεκδικήσουμε νέες μορφές οικονομικής και συλλογικής ζωής.

Λίγους μήνες μετά την περίφημη συνάντηση αγροτών και κυβέρνησης, το «τραπέζι του μονολόγου», όπως το αποκάλεσε στην εκπομπή 3ο ΘΕΜΑ του The Press Project το μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων ECVC και κτηνοτρόφος στην Καστοριά, Θωμάς Μόσχος, ο πραγματικός κόσμος συνεχίζει να ασφυκτιά. Όπως ανέφερε, παρά τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης, το κόστος παραγωγής εξακολουθεί να είναι αυξημένο: «για την ακρίβεια είναι διπλάσιο, και αυτές οι αυξήσεις θα φτάσουν στους καταναλωτές σε λίγους μήνες, που θα δουν διπλάσιες τιμές στο ράφι». Η κυβέρνηση, αρνείται πεισματικά να ακούσει τα πραγματικά αιτήματα του αγροτικού κόσμου, όπως το αγροτικό ρεύμα και το αγροτικό πετρέλαιο, ενώ παρουσιάζει τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ ως την απόλυτη λύση για την εξυγίανση του οργανισμού, παρά τις διαφωνίες αγροτών και κτηνοτρόφων. «Η ΑΑΔΕ δεν ελέγχεται από κανέναν. Θα συνεχιστεί το ίδιο πάρτυ, αλλά χωρίς έλεγχο», σχολιάζει ο Θωμάς Μόσχος. 

Όλα αυτά στη σκιά του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, για το οποίο οι αποκαλύψεις συνεχίζουν να διαδέχονται η μία την άλλη, με τελευταία εξέλιξη την εμπλοκή των 20 πρώην βουλευτών, εν ενεργεία βουλευτών και υπουργών της Νέας Δημοκρατίας, την οποία η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ως «απλές εξυπηρετήσεις σε αβοήθητους αγρότες, συνολικής ζημίας μόλις 800.000 ευρώ», ποσό που χαρακτήρισε ο Άδ. Γεωργιάδης ως αστείο. Ο αγρότης και οινοποιός από τη Φθιώτιδα, Βάιος Γκανής, αναφέρει ότι παρά τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης, η συνολική χασούρα για τον πραγματικό αγροτοκτηνοτροφικό κόσμο από το πάρτυ των παράνομων επιδοτήσεων ανέρχεται στα 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, οδηγώντας το επάγγελμα σε εγκατάλειψη, αφού η παραγωγή είναι πλέον ασύμφορη. 

Τόσο ο Βάιος Γκανής, όσο και ο Θωμάς Μόσχος, κρίνουν ότι ο ΟΠΕΚΕΠΕ αποτέλεσε τη δεξαμενή της προεκλογικής καμπάνιας της Νέας Δημοκρατίας, και περιγράφουν τον τρόπο που στήνεται το ρουσφέτι και το κομματικό παιχνίδι στην περιοχή τους, με αντάλλαγμα ψήφους. «Από το 2020 είχαμε πάρει χαμπάρι ότι κτηνοτρόφοι της Κρήτης δήλωναν αγροτεμάχια και βοσκοτόπια στην Καστοριά. Το καταγγείλαμε στα υπουργεία, πήγαμε στον εισαγγελέα. Τότε μας έλεγαν ότι το ερεύνησαν και δεν βρήκαν τίποτα», λέει ο Θωμάς Μόσχος.